Канадалик олимлар пўлат каби мустаҳкам бетон яратишди

Ванкувердаги Британия Колумбияси университети олимлари сейсмик фаол ҳамда довул ва қуюнлардан азият чекувчи ҳудудлар аҳолисига ёрдам беришнинг усулини топдилар. Улар бинонинг ташқи каркасини пўлатдан ишлангандек мустаҳкам қиладиган ишончли ва экологик тоза бетон яратишди. Бу ҳақда Канаданинг Metro News нашри хабар бермоқда. 

Материал "экологик тоза болғаланувчи цемент композит" (EDCC) деб ном олган ва учуувчан кул деб аталувчи саноатдаги чиқинди материал – маъданлар аралашмасидан олинган ёнилғининг ёниши вақтида вужудга келадиган чангдан таркиб топган. Янги бетон оддий бетонга нисбатан пишиқ ва  эгилувчандир. Ушбу бетон Ванкувердаги мактаблардан бирида синовдан ўтказилган. Олимлар бетонни мактаб бетон деворлари устига 10 мм қалинликда сепиб чиқишган. Сўнгра улар 9 баллик зилзилани моделлаштиришган.   

"Синов натижалари ажойиб бўлди. Биз деворни силкитишимиз мумкин, у эса бузилмайди. 10 мм қалинликдаги бетон кўплаб ички деворларни сейсмик фаоллик ҳолатига мустаҳкамлаш учун етарли бўлади", деб айтмоқда олимлардан бири Салмон Сулоймони-Даштакий.

Ихтирочиларнинг айтишича, энди мактаб биноси қачондир содир бўлган энг кучли зилзила кучидаги зилзилага ҳам бардош бера олади. Гап эса 2001 йилда Япониянинг Тохоку шаҳрида юз берган зилзила ҳақида кетмоқда. Ўшанда зилзила кучи 9,1 баллни ташкил қилган.

Муҳандисларнинг айтишича, зилзила вақтида бетон оддий бетон каби бўлакланиб кетмай, балки металл каби эгилиб, узайиши мумкин.

Бетон Канадада сотувга чиқарилган ва мутахассислар фикрича, катта талабга эга бўлади. Янги композитни сепиб чиқиш иншоотларни зилзиладан ҳимоя қилиш учун пўлат гардишларни қўйишдан нафлироқдир.

Таъкидланишича, бу технологияни кўплаб объектларга қўллаш мумкин. Чунки у модернизациялашнинг бошқа исталган усулидан икки марта арзонроқ туради. 

Энди янги материал Ҳиндистондаги мактабда қўллаб кўрилади. Чунки  лойиҳани молиялаштиришда Ҳиндистоннинг  IC-IMPACTS тадқиқот  маркази ҳам қатнашган.