Пригожиннинг ҳалокати: мақсад «Вагнер»ни Африкадан чиқариб ташлаш эдими?

21 август куни Евгений Пригожин кўнгиллиларни «Вагнер» ХҲКга аъзо бўлиб, Африка озодлиги учун курашга чорлагани тўғрисида видео тарқалган эди.

«Ҳарорат +50, ҳаммаси биз яхши кўрадигандек. «Вагнер» ХҲК Россияни барча қитъаларда буюк қилишга киришди. Африкани эса янада эркин қилишга. ИШИД, Ал-Қоида ва бошқа бандаларни қўрқитамиз. Ҳақиқий баҳодирларни ишга оламиз. Олдимизга қўйилган ва биз уддалашга ваъда берган вазифаларни бажаришда давом этамиз», – деган вагнерчилар етакчиси Африка қитъасида туриб.

Аммо самолёт ҳалокатидан бироз аввал Россия Федерацияси мудофаа вазирлиги ҳам ўз ҳарбийлашган хусусий компаниялари орқали Африка қитъасида ҳарбий хизмат қилиш учун жангчилар тўплай бошлаган.

Россия телеграм-каналларида ёзилишича, РФ Бош разведка бошқармаси бошлиғи ўринбосари, Скрипалларнинг заҳарланиши муаллифи генерал Аверянов Африкадан «Вагнер»ни сиқиб чиқаришни режалаштираётган эди, бироқ Пригожин бунга қаршилик кўрсатиб кетган. Африкага «Вагнер» ўрнига бир вақтлар Пригожиннинг ўнг қўли бўлиб ишлаган Константин Пикалов раҳбарлигидаги «Конвой» ХҲКни киритмоқчи бўлишган, деб ёзади «Важние истории».

Нашрга кўра, аннексия қилинган Қрим раҳбари Сергей Аксенов томонидан тузилган «Конвой» ХҲК ҳам Пригожиннинг бизнес-жети ҳалокатга учрашидан бироз аввал Африкага киришни режалаштираётганди. 

«Важние истории» аввал «Конвой» аслида хусусий ҳарбий компания эмас, РФ мудофаа вазирлигининг жанговар армия захираси экани ҳақида ёзган эди. «Досье» нашри суриштирувчилари аниқлашича, 2022 йилда бу тузилма Владимир Путиннинг дўсти Аркадий Ротенберг ва ВТБ банкидан юзлаб миллион рубл маблағ олишган.

21 август куни мазкур тузилма телеграм-каналида Африкада «Орион» ва «Сирус» пилотсиз учар қурилмаларни бошқарувчи штурман учувчилар учун танлов эълон қилинган. «Важние истории» мухбири кўнгилли сифатида «Конвой» иш берувчиси билан боғланган. Иш берувчи Африкага жўнатиш учун гуруҳ тўплаб бўлингани, шартнома ХҲК билан ҳам, РФ мудофаа вазирлиги билан ҳам тузилишини маълум қилган.

«Конвой»дагилар бу тузилма жангчилари Африкада «Вагнер» ХҲК билан биргаликда ишлаши мумкинми, деган саволга тўғридан тўғри жавоб беришдан бош тортишган.

«Конвой»нинг раҳбари, «Мазай» лақабли Константин Пикалов аввал «Вагнер» ХҲКнинг Африкадаги бўлинмаларини бошқарган ва Евгений Пригожиннинг ўнг қўли ҳисобланган. «Важние истории» учун изоҳ берар экан, у шундай деган: «Россия Ғарбни ресурслардан маҳрум этиш учун иккинчи фронтни очмоқда. Африка давлатларини мустамлакачилик ришталаридан халос этиш учун мисли кўрилмаган тадбирлар ишлаб чиқилган. Қўлида Калашников автомати тутган, иштонсиз зулуслар даври тугади. Биз Африка давлатларининг ҳарбий хизматчиларига янги қурол берамиз ва ундан қандай фойдаланишни ўргатамиз».

Пикалов «Конвой» Африканинг 8 та давлатида иш олиб боришини тилга олган, лекин улар айнан қайси давлатлар эканига аниқлик киритмаган.

Шунингдек, олигархлар Геннадий Тимченко ва «Газпром» билан боғлиқ «Редут» ХҲК ҳам Пригожиннинг ўлимидан бироз аввал Африкага киришга ҳозирлик кўраётганди.

«Важние истории» ижтимоий тармоқларда «Редут» сафига қуйидаги сўзлар билан эълон берилишига дуч келган: «Вагнер ўтмишда қолди. Агар сени Африкада ҳақиқий иш қизиқтирса, мудофаа вазирлиги ва «Редут» ХҲК — сенинг танловинг».

Аввалроқ «Редут» иш берувчиси «Важние истории» мухбирига РФ мудофаа вазирлиги билан шартномани фақат хусусий ҳарбий компания раҳбарияти имзолагани, жангчиларнинг ўзлари бундай шартнома имзолашига ҳожат йўқлигини айтган.

Телеграм-каналлар Африкада содир бўлаётган воқеалар ва Пригожиннинг кечаги ҳалокатли парвозини бир-бирига боғлиқ, дейишмоқда. ВЧК-ОГПУ канали ёзишича, Бош разведка бошқармаси бошлиғи ўринбосари Андрей Аверянов Африкада «Вагнер» ХҲК ўрнини РФ мудофаа вазирлигининг 20 минг кишидан иборат армия корпуси билан алмаштириш бўйича режа ишлаб чиқаётган бўлган. «Пригожин бунга кескин қарши чиққан ва халақит бериш учун бор кучини сарфлаган», — деб ёзишмоқда канал муаллифлари. Генерал Аверяновнинг ўзи Лондонда Скрипалларни, болгариялик қурол савдогари Емелян Гебревни заҳарлаш бўйича операциялар муаллифи сифатида машҳур.  

Шунингдек, Пригожиннинг ўлими арафасида «Вагнер» билан боғлиқ чатлар ва ижтимоий тармоқларда миллатчи Игор Семёновнинг Россия армияси Ливияга «Вагнер» ХҲК ўрнига кириши, Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров эса Ливиянинг Россиядаги элчиси билан Триполида ҳарбий база очишни келишиши тўғрисидаги хабарларнинг репости пайдо бўла бошлаган. 22 август куни Ливияга Халифа Ҳафтарнинг таклифига кўра Россия Федерацияси мудофаа вазири ўринбосари Юнус-Бек Евкуров учиб борганди. «Ливияга у ердан уни [Пригожинни] сиқиб чиқариш учун киритишмоқда», — дейилган хабарлардан бирида.