Алан Дункан: “Бизнес йўналишида олиб борилаётган ҳамкорлигимиз етарли даражада эмас”

Ўзбекистон Республикаси президентининг матбуот хизмати Буюк Британия ва Шимолий Ирландия Бирлашган Қироллиги ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Алан Дункан билан интервью уюштирди. Мазкур интервью президент матбуот хизматининг ижтимоий тармоқлардаги аккаунтлари орқали эълонқилинди.

— Мистер Дункан, Ўзбекистонга хуш келибсиз. 2016 йилда Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон президенти сифатида ўз фаолиятини бошлаганда, сиз илк хорижий меҳмон сифатида юртимизга ташриф буюриб, давлатимиз раҳбари билан учрашган эдингиз. Бундай учрашувлар ўтган йили Лондонда, бугун эса яна Тошкентда бўлиб ўтди. Бугунги суҳбат чоғида асосан қайси масалаларга эътибор қаратилди?

— Бир нарсани айтиб ўтишим керак, мен Ўзбекистонни ҳақиқатдан ҳам қўллаб-қувватлайдиган хориж давлат вакилиман, бу ўлкага меҳрим, ҳурматим баланд. Шунинг учун жаноб президент юрт раҳбари сифатида фаолиятини бошлаганидан кейин ушбу заминга тез-тез келмоқдаман. Ўйлашимча, биз тарихнинг жуда ҳам эсда қоларли даврларида яшаяпмиз. Бу жараёнда Ўзбекистон иқтисодий ва ижтимоий жиҳатдан янада либераллашаётганини кўришимиз мумкин. Президент шиддат билан янгидан-янги ислоҳотларни амалга оширяпти. Ушбу жиҳатлар мамлакатингизни тадбиркорлик билан шуғулланиш ва туризм учун жуда қулай ва жозибали ўлкага айлантирмоқда. Мен буларни мамлакат мавқейини мустаҳкамлашнинг ўзига хос усули, деб биламан.

Ёки қушни мамлакатлар билан дўстлик ва қўшничилик алоқаларининг янги поғонага кўтарилганини олайлик. Хуллас, қайси соҳага назар ташламанг — фақат яхши янгиликларга кўзингиз тушади.

Шулардан келиб чиққан ҳолда, биз ҳозир жаноб президент билан икки томонлама амалий ҳамкорликниянада мустаҳкамлаш, Британиянинг тўғридан-тўғри инвестицияларини, илғор тажриба ва технологияларини жалб қилган ҳолда қўшма лойиҳаларни амалга оширишга кўмаклашишнинг долзарб масалаларини муҳокама қилдик. Қолаверса, халқаро ва минтақавий аҳамиятга молик масалалар, жумладан, Марказий Осиёда яхши қўшничилик ва шериклик муносабатларини мустаҳкамлаш юзасидан ҳам фикр алмашдик.

— Айни пайтда мамлакатларимиз ишбилармонлари ўртасидаги ҳамкорлик доирасида қатор лойиҳалар амалга оширилмоқда. Хусусан, бугун Ўзбекистонда британиялик инвесторлар сармояси иштирокида тўрт юздан зиёд корхона фаолият юритяпти. Ўзбекистон бозорининг қайси жиҳатлари Буюк Британия инвесторларини ўзига жалб қилмоқда? Британиялик сармоядорларни Ўзбекистонда истиқболда ҳамкорлик учун қайси йўналишлар кўпроқ қизиқтирмоқда?

— Очиғини айтсам, айни пайтда икки мамлакат ўртасида бизнес йўналишида олиб борилаётган ҳамкорликни етарли даражада деб айтмаган бўлардим. Тўғри, ҳамкорлик давомида ўсиш бор. Аммо бундан ҳам юқори натижаларга эришиш мумкин.

Шу ўринда бу борадаги натижаларга диққатингизни қаратмоқчиман. Ўзбекистон ва Буюк Британия ўртасидаги товарь айрибошлаш айланмаси 2016 йилда 151,3 миллион долларни ташкил этган бўлса, бу кўрсаткич ўтган 2018 йилда 235,8 миллион долларга етганлигини кўришимиз мумкин. Қайд этганимдек, рақамларда кўрсаткичлар ошаяпти. Лекин биз янада катта марралар ва кўрсаткичларни қўлга киритиш имкониятига эгамиз. Бундан албатта фойдаланишимиз керак.

Суҳбатимиз давомида таъкидлаганингиздек, Ўзбекистонда Британия инвесторлари иштирокидаги 400 дан зиёд корхона фаолият юритяпти. Мамлакатимизнинг 62 компанияси ваколатхоналари Ўзбекистонда аккредитациядан ўтган. 60 дан зиёд Британия компаниялари билан келганимиз яхши бошланиш, лекин янада йирикроқ ҳажмга эга бўлган бизнес алоқаларни йўлга қўйишимиз керак.

Масалан, ҳозирда йилига 200-220 миллион фунт-стерлинг қийматидаги товарь айланмаси амалга оширилаётган бўлса, биз буни янада оширишимиз керак.

Истагимиз — Ўзбекистон ва Буюк Британия ўртасида янада кўпроқ тадбиркорлик ва бизнес алоқаларини жорий этиш. Бу — кончилик, яъни нефть-газ соҳасида бўладими, озиқ-овқат, қишлоқ хўжалигими ёки ахборот технологиялари, хуллас, ҳамкорлик қилишимиз мумкин бўлган соҳаларнинг салмоғи катта.

— Президент Шавкат Мирзиёев ўз фаолияти давомида ташқи сиёсатда ҳам туб ислоҳотларни амалга оширди. Мана шу ўзгаришлар Ўзбекистон учун қай даражада муҳим, деб ўйлайсиз?

— Ўзбекистон жаҳон ҳамжамияти орасида борган сари обрўй-эътибор қозониб бораётган мамлакат. Менинг фикримча, минтақавий барқарорликни яратиш ва таъминлаш жуда ҳам муҳим. Қачонлардир қўшни мамлакатлар билан баъзи масалаларда келишмовчиликлар келиб чиққан бўлса, бугунги кунда мамлакатингизда бундай иллатга асло ўрин йўқ. Бу жуда яхши барқарорлик дегани.

Ўйлашимча, ўлкадаги ички ислоҳотлар хорижий инвесторларни жалб қилишда муҳим аҳамият касб этади. Агар одамлар хорижий мамлакатда тадбиркорликни кўзлаб, таваккал билан қайсидир ишга пул тикмоқчи бўлса бу ўлкада қонунлар қай даражада ишлайди, улар ўз фаолиятини бемалол амалга ошира оладими, жараёнда уларга ҳеч нарса тўсқинлик қилмайдими, солиқ шартлари қандай бўлади, буларни билиш керак. Шундай экан, ислоҳотлар жуда муҳим ҳисобланади. Ўзбекистон бу жиҳатларга алоҳида эътибор қаратаётгани қувонарли ҳол.

— Ўзбекистонга ташрифларингиз давомида мамлакатимиз хотирангизда қандай ёрқин воқеалар билан муҳрланиб қолмоқда?

— Биринчи марта келганимда Самарқанд шаҳрига борган эдим. У менда жуда катта таассурот қолдирган. Энди Бухоро шаҳрига бормоқчиман. Шунингдек, мамлакатингизни яхшироқ ўрганиш учун оддий сайёҳ сифатида Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қилишни хоҳлайман.

Юртингизда туризм соҳаси жадал ривожланяпти. Буни мен Буюк Британия телеканалларида кўрсатилаётган видеоматериаллар орқали яхши биламан. Чунки ҳозирги пайтда бизнинг телеканалларда Ўзбекистоннинг туризм салоҳиятига бағишланган дастурлар жуда кўп намойиш этиляпти. Ўйлашимча бу аҳолини мамлакатингизга сайёҳ келишига ундовчи яхши восита. Қолаверса, халқаро ҳамжамият олдида юртингиз мавқейи янада ошиб, мустаҳкамланишига ҳам хизмат қилади.

Яна бир нарсани айтиб ўтишим керак: менга миллий таомларингиздан бўлган ош ёқади.