«Иккита доим биттадан яхши» — Европалик эксперт Хитой ва Россиянинг минтақадаги гегемонлиги ҳақида

Самарқандда «Валдай» мулоқот клубининг Х Осиё конференцияси ўтказилмоқда. «Марказий Осиё ва Евроосиё: глобал тартибсизлик чақириқларига жавобан кўп томонлама ҳамкорлик» мавзусидаги конференцияда қатнашган германиялик эксперт Ҳанс-Йоаҳим Шпангер Kun.uz мухбирининг саволларига жавоб берар экан, минтақадаги Хитой ва Россиянинг етакчилиги ҳақида гапирди.

«Ҳа, минтақада Россия ва Хитой гегемонлиги бор гап, аммо биласизми, битта катта кучдан кўра иккита катта кучнинг бўлгани доим яхши, чунки бу балансни таъминлайди. Баланс эса хавфсизлик дегани. Агар учта бўлса, яна ҳам яхши бўларди. Учинчиси ким бўлади? Иқтисодий жиҳатдан балки бирорта Европа мамлакати уриниб кўрар, АҚШнинг имконияти ҳам яхши. Россия ва Хитойнинг кучи ҳар хил десак, тўғри бўлади. Масалан, Россия ҳарбий қудрати билан кучли, Хитой эса иқтисодий жиҳатдан.

Евросиё иқтисодий иттифоқи ҳақида кўп ўргандим. Менимча, бу ерда фақат иқтисодий манфаатлар кўзланган, дейиш тўғри эмас, унда сиёсий манфаатлар борлиги ҳам кўринади. Бу ташкилотнинг Европа Иттифоқидан фарқи катта. Европа Иттифоқи ўтган асрнинг 50-йилларида ташкил қилинган ва ундан мақсад Европа мамлакатларининг бир-бирини қўллаб-қувватлаш бўлган.

Европа мамлакатлари, шубҳасиз, Марказий Осиё мамлакатларининг Россия билан муносабатларини кузатиб боради, чунки Европадаги катта кучлар учун бутун дунёдаги воқеалар қизиқ. Евросиё иқтисодий иттифоқи ташкил этиш билан Россиянинг мамлакатларни атрофида тўплаб, дунёдаги ўрнини оширмоқчидек кўриниши мумкин, аммо бу ерда Хитойнинг борлигини ҳам унутмаслик керак»,— деди эксперт Kun.uz мухбири билан суҳбатда.