«Тунда қурилишда ишлаб, кундузи ҳунар ўрганардим» – Москвада автослесарликни ўрганган аёл ҳикояси

Россия. Москва вилояти туманларидан биридамиз. Бир неча қўнғироқлашув ва телефонимиздаги харитани ишга солган ҳолда бу ерга етиб келдик. Мақсадимиз – аёлларга хос бўлмаган ҳунарни ўрганган қашқадарёлик қиз билан учрашиш, унинг ҳаётидан лавҳа тайёрлаш, мақсадига етишиш учун нималар қилганини тинглаш, ўқувчиларга етказиш.

– Россияга қандай келдингиз, дастлаб нима иш қилдингиз бу ерда?

– Ўзбекистонда «стройка»да ишлардим. Блок қуярдим, ғишт терардим. Бир қўшнимиз: «Ирода, сенинг ҳунаринг бор, Россияга бор», деди. 2010 йилда Россияга келганман. Аллоҳга шукр, йўлимни топдим. Биринчи келганимда тил билмасдим, йўл билмасдим. Ўшанда, Балашихада монолит «стройка»да ишладим. Арматура тўқирдик, бетон олардик. 3 йил ўша жойда ишладим.

– Аёлларга хос бўлмаган бир ҳунар эгаси экансиз. Автослесарлик билан шуғулланаркансиз.

– Аслида, бу ишга жалб қилган киши бошлиғим эди. Мени дадам ўзи «сварчшик» (пайвандчи). Дадамдан автоген ва «сварка» (пайвандлаш)ни ўрганганман. Бу ерда (қурилишда) ҳам «сварка»да ишлардим.

Бир якшанба куни, бошлиғим машинасини устага берганини айтиб, бирга бориб келишни сўради. Борсак, бири «шкурка» қиляпти, бири «жестянка» қиляпти, бошқаси «грунтовка», яна бири бўёқ сепяпти.

Мен ўзим автомобилларга қизиққаним учун бошлиғимдан бир ойга қанчага ўргатишларини сўраб беришини илтимос қилдим. Ойига юз доллар дейишди. Рози бўлдим. 2014 йилда бу касбни ўрганганман.

Тунда қурилишда ишлардим, кундузи автоустахонада ҳунар ўрганардим. Бу ҳунарни уч ой ичида ўрганиб, чиқиб кетганман.

– Тунда қурилишда, кундузи устахонада. Чарчаб қолмадингизми? Қандай улгурдингиз?

– Бетонни кечаси 3-4 соатда қуйиб бўлардик. Соат 4-5да ухласам ҳам бемалол эрталаб 9гача дам олардим. У ерда эса, автосервиснинг ёпилишига қараб, соат 6-7, кўпинча 8гача қолардим. Шу соҳа бўйича ишлаётганимга 6 йил бўляпти. Ҳеч қайси устозим, қўлимдан ушлаб, уни қил, буни қил, деб ўргатмаган. Ўзим қараб-қараб, мустақил ишлаб ўрганганман.

Бу ҳунарни ўрганишда сизнинг сезги органингиз муҳим рол ўйнайди. Ўзим деталларни олиб, тўғрилаб, устозга кўрсатардим. Ишингизга меҳр берсангиз, қизиқишингиз қанчалик кучли бўлса, шунча тез ўрганасиз. Урилган машинани нолдан бошлаб, чиқариб юбораман.

– Шу фаолиятни Ўзбекистонда йўлга қўйишни ўйлаб кўрмаганмисиз?

– Автомобилга бўёқ сепишни ўргатган устозим Тошкентда чақиряпти. Пайвандлашни ўргатгани шу ерда. Насиб бўлса, барча асбоб-ускуналарни олиб қўйдим, Ўзбекистонга қайтиб борсам, очиш ниятим бор.

– Айримлар енгил-елпи йўллар билан пул топишни хоҳлайди.

– Бундайларни ўз кўзим билан кўрганман. Эркаклар билан ишлаганим учун мени ҳам ҳар хил ўйлаганлар бўлди. Айримларига жавоб ҳам қилдим. Ҳар ким ўзи билади, шу нарсани ўзига эп биларкан, барчага Аллоҳ ўзи инсоф берсин.

Ўзбекистонда бир фильм чиқибди, унда ўзимни кўргандек бўлдим. Мен ўз ишимдан ғурурланаман. Неча киши айтади, аёл кишисан, қўлларингни қара, қорайиб кетган деб. Энди ишда шундай бўлади-да. Бу иш менинг ғурурим.

Опалар, сингиллар, қийналган бўлсангизлар, Россияда енгил-елпи пул топадиган бўлишса, қайтиб кетишгани яхши. Ўзбекистонда фарзандларининг бағрида бўлишсин.

– Четда юрган аёлларимизга тажовуз ҳолатлари, иш ҳақини бермаслик ҳолатлари ҳақида эшитяпман. Сизда ҳам маошни ололмаган вақтингиз бўлганми?

– Бўлган. 5-6 йилдан буён бир жойда ишлайман. Бир опанинг маслаҳати билан Москвага кетдим. Автосервис эгаси доғистонлик эди. Ишладим, бўядим, «жестянка», «полировка» қилдим...

Бир машина 6 марта бўялган экан. Уни ўз ҳолига келтириш керак эди. Кўз олдимда 2 киши «полировка» қилди. Ўхшамади. Мен унга машинанинг бир деталини полировка қилиб беришни таклиф қилдим. Агар ёқса, мен айтган пулни берасан, дедим. Рози бўлди. Олд «крило»ни «шкурка» ва «полировка» қилдим. Машинани ташқарига олиб чиқди, чунки «полировка» ёруғда билинади. Кейин чақирди, 15 минг (рубль) бераман, деди. Ўша вақти нарх шунақа эди.

Вазифани бажардим. Эгасини чақиришди. Кеч бўлгани учун мен кетаётгандим. Келиб кўргач, ёқибди. Эртасига бориб, пулимни сўрасам, пулни бергани йўқ, дейди. Шу билан ололмадим. Яна «жестянка» қилган машинанинг пулини ҳам беришмади. Бўёқ қилишгача тайёрлаган эдим. Унинг ҳам пули қолиб кетди.

– Бугунги кунингиздан, ҳаётингиздан мамнунмисиз?

– Аллоҳга шукр, розиман. Эрталаб кўзимни очганимда тан-у жоним соғ, Аллоҳга шукр қиламан.

Ироданинг иш жараёни билан танишар эканмиз, бир кун аввалги суҳбатимиз яна давом этди.

Шу ўринда, таъкидлашни истардикки, айрим эркакман деб юрган юртдошларимиз ҳаётда дуч келган баъзи синовлар, қийинчиликлар қаршисида мағлуб бўлиб, ичкиликка ружу қўяётгани, оиласига нисбатан зулм қилишгача бораётгани кўз олдимизга келди.

Гапнинг индаллоси, аёл боши билан тушкунликка тушмасдан мақсадга етиш учун курашган, тун-у кун қийинчиликка, уйқусизликка бардош бериб, ҳунар ўрганган, шунинг ортидан оиласини ҳалол ризқ билан боқаётган Иродалар ўрнак олишга арзийди.

Зеро, ҳунар – ҳунардан унар, дея бежиз айтилмаган. Ризқни эса, барча нарсанинг яратгувчиси – раззоқ Аллоҳ беради. Сиз-у биздан ҳаракат холос. Ўзингизни ўтга-чўғга, ҳаром-хариш йўлларга уришингиз керак эмас.

Толиб Раҳматов