Австралияда дунёдаги энг катта радиотелескоп қурилиши бошланди

Радиотелескоп Ғарбий Австралияда қурилмоқда.

«Биз бу лаҳзаларни 30 йил кутгандик. Инсоният сайёрадаги энг йирик илмий объект қурилишини бошлаб, олдинга улкан қадам ташлади. Биз коинотнинг кўплаб сирларини билишимизга ёрдам берадиган иккита энг катта ва мураккаб радиотелескопни қурамиз», деб маълум қилган SKA обсерваторияси бош директори Филип Даймонд.

Унинг таъкидлашича, ўтган ҳафта SKA қурилишида иштирок этаётган 7та давлат – Австралия, Хитой, Италия, Нидерландия, Португалия, ЖАР ва Британия радиотелескоп қуриш режасини расман маъқуллади ва унинг қурилиши ҳамда эксплуатацияси учун 2 млрд евродан кўпроқ маблағ ажратишга рози бўлди.

Радиотелескопни 2028 йилгача қуриб битказиш режалаштирилган. Олимлар обсерватория бир неча йиллардан кейин илк маълумотларни олишни бошлашига умид қилишмоқда. Улар обсерватория камида 50 йил ишлашини кутишяпти.

SKA телескопи бир квадрат километр майдонга эга улкан виртуал антеннага бирлашадиган 3 мингта алоҳида антеннадан иборат бўлади. Бундай телескопни қуриш ғояси 1990-йиллар бошида пайдо бўлган.

Олимлар SKA эвазига коинотдаги биринчи юлдузларни кўришга, ўта массив қора туйнуклар атрофи суратларини олишга ҳамда қора материя табиатини, номаълум табиатга эга кучли ва қисқа коинот радиосигналлари нима пайдо қилишини билишга умид қилишмоқда.

Дастлаб ушбу телескопни ўз ҳудудида жойлаштириш учун ЖАР, Янги Зеландия ва Австралия кураш олиб борган. Бироқ охир натижада лойиҳа икки қисмга бўлинган: ЖАРда MeerKAT ва Австралияда SKA-Low телескопини қуришга қарор қилинган. MeerKAT қурилиши 2 йил аввал якунланган, бироқ SKA-Low қурилиши лойиҳадан Янги Зеландия чиқиши ва бошқа муаммолар сабабли бир неча марта кейинга қолдирилган.