«Ўйчининг ўйи битгунча таваккалчининг иши битади» — Тошкент ҳокимининг сўнгги чиқишига чизгилар

Унинг айнан мана шу хислати жамоатчилик билан тушунмовчиликларга, ўрни келганда қонунбузилишларга сабаб бўлмоқда. Космонавтлар майдонидаги демонтаж ишлари бунга яққол мисол. Лекин унинг ўзи «ҳар неки қилган бўлса, албатта, у яхши ниятларда, пойтахт аҳолисининг манфаатларини кўзлаб амалга ошираётган»ига сидқидилдан ишонар экан.

16 февраль кунги матбуот анжуманида Жаҳонгир Ортиқхўжаев кўпгина ишларга ўз бойлигидан сарфлаётгани ҳақида гапирди. Бундай ишларнинг жуда кўпини савоб йўлида амалга оширганини, шунчаки риёга айланиб қолмаслиги учун овоза қилмаганини писанда қилди.

Матбуот анжуманида ҳоким «давлатнинг 1 сўм пулини емаганман, агар еган бўлсам бола-чақамгаям буюрмасин», деди. У ўзининг бу чиқишидан сўнг қарсаклар остида зални тарк этди.

Тан олиш керак, Жаҳонгир Ортиқхўжаев ўзини чинакам тошкентлик деб билади, пойтахт тарихида ўзидан яхши ном қолдиришни астойдил истайди. Фақат ҳамма ишлари ҳам амалдаги қонунчилик меъёрларига тўғри келиш-келмаслиги иккинчи даражали масала бўлиб қолмоқда.

Ҳокимлар қонунларга амал қилиш борасида намуна бўлиши керак. Лекин аслан бизнесмен бўлган ҳоким афтидан, «Ўйчининг ўйи битгунча, таваккалчининг иши битади», қабилида ўйланган нарсаларни тезроқ амалга оширишга интилади.

Унинг бу хатти-ҳаракатлари борасида эътироз билдирган жамоатчилик фаоллари ва журналистларни унга қарши қасддан тил бириктирганликда, жуда бўлмаганда, кимларнингдир буюртмасини бажараётганликда айблайди. Мана шундай ўринсиз гумонлари сабабли ҳам ҳоким салбий репутацияга эга.

«Давлатнинг пулини аниқ емаганман, еган бўлсам тешиб чиқсин», деяётган Ортиқхўжаев унга алоқадор корхоналарга берилаётган турли-туман имтиёзлар ва протекционистик чоралар ҳам аслида соғлом рақобат тамойилларини бузиши, натижада одамлар муайян турдаги маҳсулотларни қимматроқ нархда сотиб олишга мажбур бўлишини наҳотки тушунмайди?

«Ўзим шаҳарга ҳомийлик қиляпман, мулкларимни сотиб шу шаҳарга, одамларга сарфлаяпман», дейиши кимларнингдир наздида буюк меценатлик бўлиб кўринар, лекин бу ишларни у ҳокимлик лавозимида бўлатуриб қилаётгани соғлом ақлга тўғри келмаслигини унинг ўзи ҳам, бошқа жуда кўпчилик ҳам тушунмайди, шекилли.

Чамаси қонунан тендер ўтказилиши керак бўлган жойда тўғридан тўғри буюртма бериш, манфаатлар тўқнашуви ва лоббизм ҳам коррупция элементлари саналишини нафақат Ортиқхўжаев, бошқа ҳокимлар ҳам билмаса керак. Энг ёмони — буни кўплаб оддий фуқаролар ҳам тушунишмайди. Чунки бизда қоида тарзида фақат қўлга тушган одам — ўғри, махсус кукун суртилган пул билан ушланган кишигина коррупционер ҳисобланади. Шунга ўрганганмиз.

Ҳайтовур, Ортиқхўжаевда одамни хурсанд қиладиган хислат ҳам бор — у журналистлар ва камералар қаршисига чиқиб гапира олади. Бу ҳам унинг ҳар қандай масалада ўзини ҳақ деб билиши, ўзига бўлган юксак ишончидан далолат беради.

Бироқ Тошкент шаҳри аҳолиси ҳаётига дахлдор масалаларда ана шундай маслаҳатлашув ва мулоқотлар олдиндан бўлиши керак. Шунда ўзаро тушунмовчиликлар ҳам бартараф бўлар эди. Ўзаро хафагарчиликка ўрин қолмасди.

Шу ўринда кечаги йиғилиш финалига икки оғиз тўхталсак.

Масала пойтахтнинг Навоий шоҳкўчаси реконструкцияси экани айтилди ва қарийб 1,5 соат давом этган машваратда Ортиқхўжаев иштирок этгани йўқ. Унинг ўринбосари, туман ҳокими ва яна бир неча амалдор ўтказган мажлис якунида залга Ортиқхўжаев кириб келди.

Унинг сўзлаш оҳанги ва кайфиятидан сўнгги икки кунда бўлиб ўтган гап-сўзлар, яна жамоатчилик диққат марказига тушиб қолгани уни чарчатгани, зада қилгани сезилиб турди.

Одамлардаги ўзига нисбатан бўлган таассуротни бироз бўлса-да ўзгартиришга моҳирона усул қўллади... ва буни қайсидир маънода уддалади ҳам. Унинг қисқа муддатли бу баёноти шунчаки эмоционал гаплар, ҳиссиёт билан ўйнашиш орқали оммани мавзудан чалғитиш эди. Ва шундай бўлди ҳам.

Лекин омма Ортиқхўжаев ўйлаганичалик содда эмас. Кўпчилик кўриб-билиб турибди...

Албатта, юқоридаги фикрлар – шахсий кузатувларим ва хулосаларим; ҳамма ҳам буларга қўшилмаслиги табиий.

Шуҳрат Шокиржонов