Истанбулда Украинадан дон экспортини назорат қилиш маркази очилди

Истанбулда Украина донининг экспорти бўйича назорат маркази очилди. Туркия марказ озиқ-овқат инқирозини енгиб ўтишга катта ҳисса қўшишига ишонади, дея маълум қилди Туркия миллий мудофаа вазири Ҳулусий Акар 27 июль, чоршанба куни.

Ушбу босқичда Украина ғалласи бўлган биринчи кемани жўнатишга тайёргарлик кўрилмоқда. Қора денгизни Мармар денгизи билан боғлайдиган Босфор бўғозидан ўтаётганда бортда қурол йўқлиги юзасидан текширув ўтказилиши керак бўлади. 

Координация маркази савдо кемаларини рўйхатга олади ва ҳаракатларини, хусусан, сунъий йўлдош маълумотлари ёрдамида кузатиб боради, дея қайд этди Акар. 

Объектнинг тузилиши - 22 июль куни Истанбулда БМТ ва Туркия воситачилигида тузилган ҳамда Украина портларини блокададан чиқаришга қаратилган келишувнинг бир қисми. Марказ 23 июлдан бошлаб ишламоқда. Украина, Россия ва БМТнинг шартнома имзолангандан кейин ўз вакилларини юборишини Ҳулусий Акар келишувни бажаришдаги қатъийлик белгиси сифатида баҳолади. Гап ҳар томондан беш нафардан вакил – ҳам ҳарбийлар, ҳам фуқаролик хизматчилари ҳақида кетмоқда. 

Шу билан бирга, Украина ҳарбий-денгиз кучлари (ҲДК) Қора денгиздаги учта порт - Одесса, Черноморск ва Южнийда иш қайта бошланганини эълон қилди. «Кемалар биринчи кемага ҳамроҳлик қилувчи карвонни ташкил қилиш орқали денгиз портларидан чиқиб кетади ва у ерга қайта кириб келади. Аммо бу гидрограф мутахассисларининг машаққатли иши билан боғлиқ», - деб таъкидлади ҲДК матбуот хизмати Facebook’да. Ҳозирда Украина дони бўлган кемалар ҳаракатининг хавфсиз йўллари белгиланмоқда. 

«Ҳарбийлар ва фуқаролик мутахассислари сувости объектларини синчиклаб қидирмоқда, навигация хавфсизлигини таъминлашга ёрдам берадиган махсус ускуналар ўрнатмоқда. Гидрографик тадқиқот ишлари ҳам давом этмоқда - чуқурлик, ўтиш каналлари ва тавсия этилган йўналишларни аниқлаш», - дея билдирди ҲДК.

Айни пайтда, РФ ТИВ раҳбари ўринбосари Андрей Руденко келишув барбод бўлишининг олдини олиш мумкинлигига умид билдирди. Дипломат келишувларнинг иккита компонентини эслатди — Украинадан ғалла олиб чиқиш ва Россия ғалласини экспорт қилиш бўйича чекловларни олиб ташлаш.

22 июль куни БМТ бош котиби Антониу Гутерриш Украинадан Қора денгиз орқали ғалла етказиб бериш бўйича келишув имзоланганини маълум қилди. Бош котибнинг сўзларига қараганда, эришилган келишувга кўра, экспорт Украинанинг учта порти – Одесса, Чорноморск ва Южнийдан амалга оширилади. Бундан ташқари, Гутерришнинг қайд этишича, келишувга риоя этилишини таъминлаш учун мониторинг маркази ташкил этилади. 

Ўз навбатида Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған яқин кунларда Қора денгизда транспорт йўлаклари ишлай бошлашини айтди. Музокараларда БМТ, Россия, Туркия ва Украина иштирок этди. Орадан бир кун ўтиб, 23 июль куни Одесса порти Россия томонидан ракета зарбаларига учради.