Нотариал ҳаракатларни масофадан амалга ошириш механизми жорий этилади

Ўзбекистон Республикаси президенти томонидан “Нотариат тизимининг тубдан ислоҳ қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни имзоланди. Мазкур Қонун Олий Мажлис Сенатининг йигирма бешинчи ялпи мажлисида маъқулланган эди.

Сенат Суд-ҳуқуқ масалалари ва коррупцияга қарши курашиш қўмитаси раиси Батир Матмуратовнинг ёзишича, Қонун билан “Гаров тўғрисида”ги, “Нотариат тўғрисида”ги, “Лизинг тўғрисида”ги, “Ипотека тўғрисида”ги, “Риэлторлик фаолияти тўғрисида”ги, “Кредит ахбороти алмашинуви тўғрисида”ги, “Васийлик ва ҳомийлик тўғрисида”ги, “Медиация тўғрисида”ги, Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик ва Фуқаролик процессуал кодексларига, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қарори билан тасдиқланадиган “Амалга оширилиши учун лицензиялар талаб қилинадиган фаолият турларининг рўйхати”га ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди.

Қонун қуйидагиларни назарда тутади:

давлат нотариал идораларини нодавлат нотариал идораларга босқичма-босқич ўтказиш;

Ўзбекистон Республикаси Нотариал палатасининг фаолиятини ташкил этиш тартиби, унинг асосий вазифалари ва фаолияти йўналишлари;

айрим турдаги битимлар учун мажбурий нотариал тасдиқлашни бекор қилиш, шунингдек нотариал ҳаракатларнинг янги турларини жорий этиш;

мулкни бошқа шахсга ўтказиш, ижарага олиш (ижарага бериш) ва ундан бепул фойдаланиш шартномаларини тасдиқлашда айрим талабларни бекор қилиш ҳамда бундай турдаги битимларни тасдиқлаш жараёнини соддалаштириш;

нотариал ҳаракатларни масофадан, шу жумладан видеоконференцалоқа ёрдамида амалга ошириш механизмини жорий этиш;

нотариус касбий мажбуриятларни бажариши вақтида етказилган зарардан фуқароларни ҳимоя қилиш мақсадида нодавлат нотариал идоралар нотариусларининг фуқаролик жавобгарлигини суғурта қилиш;

нотариусга электрон мурожаат қилиш тизимини такомиллаштириш орқали тезкор нотариал хизматлар кўрсатиш.

Илғор хорижий тажрибанинг кўрсатишича, жисмоний ва юридик шахслар олдини олувчи одил судлов функциясини бажарадиган нотариатнинг фаол нодавлат моделига эҳтиёжи ошган. Бундай нотариат жамиятда ўзгараётган жараёнларга тезликда жавоб қайтаришга, истеъмолчиларнинг эҳтиёжларига қараб тезда ўзгаришга қодир.

Шундан келиб чиққан ҳолда, нотариат институтининг фаол позицияси, олдини олувчи одил судлов воситаси сифатида унинг такомиллаштирилиши давлат хизматларини сифат жиҳатидан янги даражага олиб чиқишнинг муҳим омили бўлиши керак.