Словенияда бир йил давомида бепул велосипеддан фойдаланиш мумкинми?

Бундан давлатга нима наф?

Кўпчилик Европа шаҳарлари каби Любляна ҳам зарарли газ чиқарувчи транспорт воситаларидан фойдаланмаслик орқали ҳаво ифлосланишининг олдини олишга ҳаракат қилади. Кишиларни велосипеддан фойдаланишга рағбатлантириб, ҳавонинг тозалигини сақлашга уринади, шунингдек, фуқароларни соғлом ҳаётга ундайди.

Велосипед ижара тизими қандай ишлайди?

Тизим фойдаланувчилардан ҳафталик ёки йиллик обуна бўлишни талаб қилади. Бир ҳафталик обуна – 1 евро, 1 йиллик обуна – 3 евро.

Агар Люблянага бир неча кун ёки ҳафтага саёҳатга борсангиз, ҳафталик обунадан фойдаланишингиз мумкин. Бунда сизга электрон почта, Мастер ёки Виза карта керак бўлади.

Рўйхатдан ўтиш жараёни қуйидагича:

1. Дастлаб BicikeLJ сайтига кириб, «Рўйхатдан ўтиш (Sign Up)» тугмасини босасиз.

2. Е-mail манзилингизни киритасиз ва пароль (PIN) ўрнатасиз.

3. E-mail’ингизга тасдиқлаш хабари юборилади, тасдиқлаш учун хабардаги ҳавола устига босасиз.

4. Сўнг сайтдан обуна турини танлайсиз.

5. Обуна турини танлаганингиздан кейин исм, фамилия, туғилган йил ва телефон рақамингизни сўровчи шакл чиқади (исталган давлат телефон рақамини қабул қилади). Уни ҳам тўлдирганингиздан кейин обуна учун тўлов қилишингиз керак бўлади. Тўловни Мастер ёки Виза карта орқали қиласиз.

Кейин e-mail’ингизга фойдаланувчи рақами ва код юборилади. Велотураргоҳдан велосипедни олаётганда фойдаланувчи рақами ва коддан фойдаланасиз: махсус автоматга фойдаланувчи рақами ва кодни киритиб, олмоқчи бўлган велосипедингизни танлайсиз ва уни қулфдан ечиб оласиз.

Ҳафталик обунада фойдаланиш бошланиш кунини ўзингиз белгилай оласиз. Масалан, 2021 йил 21 майда Люблянага бормоқчи бўлсангиз, бир ой олдин ҳафталик обуна бўлиб, фойдаланиш ҳафтасининг бошланиш санасини 21 май қилиб белгилашингиз мумкин.

Шунингдек, ҳафталик обуна тугагач, бемалол қайтадан 1 ҳафтага обуна бўлиш имконияти бор.

1 йиллик обуна учун эса сизга Urbana картаси керак бўлади. Бу картани LLP (Любляна йўловчи транспорти маркази)дан олиш мумкин. Карта очтириш – 2 евро. Бу карта фақат тизим велосипедлари ижараси учун эмас, автобус ҳақи, музей ва маданий тадбирларга кириш тўловлари, автотураргоҳ ҳақи каби тўловларни амалга ошириш учун ҳам зарур.

Карта олгач BicikeLJ тизимига обуна бўлиш лозим. 1 йиллик обуна бўлиш жараёни 1 ҳафталик обуна билан бир хил. Фақат фойдаланувчи рақами киритишнинг ўрнига автоматдаги карта ўқиш ойнасига Urbana картангизни тегизиб, е-mail’ингизга келган кодни киритиб, велосипедни ечиб олаверасиз.

2020 йили Люблянада яшаганимда мен ҳам тизимга 1 ҳафталик обуна бўлганман ва шаҳар ичидаги баъзи диққатга сазовор ерларга бориб келганман.

Таъкидлаш жоизки, Любляна велосипедлар учун жуда қулай шаҳар. Ниҳоятда тор йўлларни айтмаганда, деярли ҳар бир йўлда велосипед учун алоҳида йўлак, албатта, бўлади.

Лекин...

Тизимнинг 3 ноқулай жиҳати бор:

Ҳар сафар бирор велосипедни олганингизда, фақат дастлабки 1 соат давомида бепул фойдаланишингиз мумкин. Иккинчи соат учун қўшимча 1 евро, учинчи учун яна 2 евро, тўртинчи ва ундан кейинги ҳар соат учун 4 евродан ҳақ тўланади. Бу картангиздан автоматик тарзда ечиб олинади. Бироқ велосипедни дастлабки 1 соат ичида бирор тураргоҳга қайтариб, яна бошқасини олсангиз, бепул 1 соат қоидаси янгидан амал қила бошлайди. Кузатишим бўйича, фактик жиҳатдан бутунлай бепул фойдаланиш мумкин ва кўпчилик шундай қилади.

 2. Битта велосипеддан узоғи билан 24 соат фойдаланиш мумкин. Велосипедлар Люблянадаги велотураргоҳлардан олинади (уларнинг сони 51та) ва олинган велосипед 24 соат ичида велотураргоҳларнинг бирига қайтарилиши лозим. Уни уйингизга олиб бориб қўя олмайсиз. Эртаси куни яна велотураргоҳларнинг биридан исталган велосипедни олиб, фойдаланаверасиз.

3. Фойдаланиш учун 350 евро депозит қўйишингиз керак. Депозит шунчаки ҳисобингизда туради. Агар фойдаланиш қоидаларига риоя қилмасангиз ёки велотураргоҳдан олган велосипедингизни 24 соат ичида қайтармасангиз, депозит жарима сифатида ечиб олинади. Ҳафталик ёки йиллик обунангиз тугаганда ёки обунани муддатдан олдин ўчирганингизда депозит суммаси ўзингизга қайтарилади.

П.С. Ҳар куни олган велосипедни бирорта велотураргоҳга қайтариб олиб бориб қўйиш тоза бошоғриғи экан деб ўйлашингиз мумкин. Лекин бу сиз ўйлаганчалик мушкул эмас. Любляна кичик шаҳар ва унда 51та велотураргоҳ бор. Исталган нуқтада бўлсангиз ҳам, сизга яқин бўлган велотураргоҳ осонгина топилади.

Мақсуд Саломов,
Uzbek.Life’нинг Испаниядаги колумнисти