Украинадаги уруш: томонларнинг баёнотлари, муносабатлар, ёрдам ва санкциялар

Украина томонининг баёнотлари

Володимир Зеленский ўзининг одатий тунги мурожаатномасида Россия уруш давомида Украинага қарши 2000 дан зиёд ракета ишлатганини билдириб ўтди.

«Яна осмонимизда 2682 марта Россия жанговар самолётлари парвоз қилгани қайд этилди. Бундай «учиб келиш»ларнинг ҳар бири — одамларимизнинг ўлими, инфратузилмамизнинг вайрон бўлиши билан якун топган. Агар биргина тиббиёт инфратузилмасини олсак, бугунги кунга келиб Россия қўшинлари 400 га яқин соғлиқни сақлаш муассасаларини йўқ қилган ёки уларга зарар етказган.

Россия Украина ва Европа бошига шундай муаммоларни олиб келдики, бир бир неча ой аввал уларни ҳатто тасаввур ҳам қилмагандик. Бу саратон билан касалланганларни даволаш бутунлай йўқ бўлди дегани. Бу қандли диабет билан оғриганлар инсулинга мутлақо етиша олмаслиги ёки уни катта қийинчилик билан топиши дегани. Бу жарроҳлик операцияларни ўтказиш имконияти йўқотилгани... Бу ҳаттоки оддий антибиотиклар етишмаслиги! Мана шулар Россия оккупациясининг тупроғимизнинг бир қисми, одамларимизнинг бир қисмига етказган оқибатлари ва биз уларни босқинчилардан озод қилишимиз керак», — деган Зеленский.

Зеленский мамлакатни қўллаб-қувватлаш учун хайриялар йиғишга мўлжалланган United24 онлайн-платформаси ишга тушганини эълон қилди. Хайриялар уч йўналиш бўйича йиғилади: мудофаа ва Украина ҳудудини миналардан тозалаш, гуманитар ва тиббий ёрдам, шунингдек, мамлакатни тиклаш учун.

Бугун тунда Мариуполдан 344 нафар қочқин Запорожьега етиб келган. Улар асосан аёллар, болалар ва қариялардан иборат, деган Украина бош вазири ўринбосари Ирина Верешчук. Эвакуация БМТ ва Қизил Хоч ташкилоти кўмагида гуманитар коридор бўйлаб амалга оширилган. Улар «Азовстал» ҳудудидан эвакуация қилиш учун ҳам гуманитар карвон жўнатган.

Украина қуролли кучлари бирлашган операцияси ўтган сутка ичида эришилган муваффақиятлар ҳақида қуйидагича маълумот бермоқда (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Душманнинг 11 та ҳужуми муваффақиятли бартараф этилган.
• 8 та танк, 11 та ҳарбий зирҳли техника, 5 та автомобил йўқ қилинган.
• Ҳаво ҳужумидан мудофаа бўлинмалари Донбасс осмонида 7 та «Орлан-10 типидаги пилотсиз учар қурилмаларни уриб туширган.

Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондонлигининг маълумотлари:

• Россия авиациясининг 1 та самолёти (тахминан Су-30 қирувчи самолёти), «Орлан-10» типидаги 14 та пилотсиз учар қурилма уриб туширилган.

«Схид» («Шарқ») тезкор-тактик гуруҳининг маълумотлари:

• Россия қўшинлари уюштирган иккита ҳужум бартараф этилган. Душманнинг йўқотишлари: 32 нафар шахсий таркиб, 2 та танк, 2 та пиёдалар зирҳли машинаси (БМП), 1 та зирҳли транспортёр (БТР), 1 та жанговар зирҳли машина, 1 та артиллерия нуқтаси, 2 та пилотсиз учар қурилма.

Россия томонининг баёнотлари

Россия Федерациясининг БМТдаги доимий вакили Василий Небензя Украина атрофида бўлаётган воқеаларнинг аввалдан Москвага қарши иқтисодий урушга тайёрланиб келган коллектив Ғарбнинг Россияга қарши прокси уруши деб атади.

«Украинадаги бугунги воқеалар сизлар ўйлагандек уруш эмас. Бу коллектив Ғарбнинг Россияга қарши прокси-уруши. Россияга қарши репрессия маховикларини ишга солиш учун сизлар худди бу онларни орзиқиб кутгандек.

Агар жаҳон уруши ҳақида гапирадиган бўлсам, бугун у иқтисодий соҳада кечаётгани шубҳасиз. Биз асло шубҳа қилмаймизки, сизлар бунга пухта тайёргарлик кўргансизлар, чунки бу маховик ишга туширилган тезлик бунга сизлар аввалроқдан, анчадан буён тайёргарлик кўрганликларингга шубҳа қилмасликка асос бўлади», — деган Небензя БМТда.

Россия Мудофаа вазирлигининг махсус вакили Игор Конашенковнинг тунги брифингида эълон қилинган маълумотлар (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Россия ҲККнинг юқори аниқликдаги ракеталари билан ҳаводан туриб Украина ҚК бошқарув пункти, 2 та ўқ-дори омбори, шунингдек жонли кучлар ва ҳарбий техниканинг 28 та нуқтасига зарба берилган.
• Россия ҲККнинг тезкор-тактик ва армия авиацияси кун давомида Украинанинг 45 та ҳарбий объектларига зарба берган.
• Ракета қўшинлари томонидан артиллерия батареяси, «Ураган» бирваракайига ўт очиш тизими батареяси, жонли кучлар ва ҳарбий техниканинг 4 та нуқтасига зарба берилган.
• Артиллерия бўлинмалари томонидан 6 та бошқарув пункти, 2 та ўқ-дори омбори, 152 та таянч пунктлари ҳамда жонли кучлар ва ҳарбий техника нуқталари, ўт очиш позициясида турган 38 та артиллерия бўлинмалари ўққа тутилган. 190 нафарга яқин аскарлар, 43 та ҳарбий техника йўқ қилинган.
• Ҳаво ҳужумидан мудофаа воситалари билан кун давомида 3 та пилотсиз учар қурилма уриб туширилган. Змеиний ороли яқинида Bayraktar TB-2 пилотсиз учар қурилмаси уриб туширилган.
• Махсус ҳарбий операция бошидан буён: 149 та самолёт, 112 та вертолёт, 729 та пилотсиз учар қурилма, 288 та зенит ракета комплекслари, 2846 та танк ва бошқа зирҳли жанговар машиналар, 327 та бирваракайига ўт очиш реактив тизимлари, 1323 та дала артиллерияси қуроллари ва миномётлар, шунингдек, 2662 та ҳарбий автомобил техникаси йўқ қилинган.

Украинага кўмак

АҚШ Украинага яна 387 миллион доллар қўшимча гуманитар ёрдам кўрсатади. Ёрдам пуллари АҚШнинг халқаро ривожлантириш агентлиги — USAID линияси бўйича ажратилади. Бу ҳақда матбуот анжуманида давлат департаментининг расмий вакили Нед Прайс айтиб ўтган.

Франция Украинага ёрдамни 2 млрд еврогача кўпайтиради. Эммануэл Макрон украин халқига гуманитар ёрдамлар ҳажми ошириш, шунингдек инфратузилма объектларини тиклаш зарурияти туфайли бундай қарорга келинганини таъкидлаган.

Варшавада донорлик конференциясига аъзо давлатлар Украинага кўмак сифатида жўнатиш учун олти миллиард АҚШ доллари миқдорида маблағ йиғишган. Бу ҳақда Полша бош вазири Матеуш Моравецкий хабар берган.

Полша бош вазирининг сўзларига кўра, бу якуний сумма эмас. Унинг сўзларига кўра, барча тушган аризалар конференция қатнашчилари томонидан ўрганиб чиқилгач, сумма янада ўсиши мумкин.

АҚШ қуролли кучлари Украина ҳарбийларини ғарб давлатлари қурол-яроғларидан фойдаланишга тайёрлаш суръатини оширмоқда, деб ёзади The Hill нашри Пентагон вакилларига таяниб. Гап Украина ҚКни пилотсиз учар қурилмалар, радарлар ва артиллерия тизимлари билан муомала қилишга ўқитиш ҳақида кетмоқда. Нашрнинг қайд этишича, айни пайтгача бундай курсларни 220 дан зиёд ҳарбийлар ўташган.

Санкциялар ва Россиянинг қарши чоралари

Германия канцлери Олаф Шолц Stern нашрига берган интервюсида Россияга қарши санкциялар фақат Украина билан маслаҳатлашилганидан сўнг ечилишини билдирган. Унинг сўзларига кўра, Россия бу ҳолда «Украина билан келишувга эришиши керак бўлади».

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти келгуси ҳафтада Россияга қарши резолюцияни кўриб чиқади. Reuters манбаларига кўра, ЖССТнинг Москвадаги офиси ёпилиши, Россия ташкилотда овоз бериш ҳуқуқидан маҳрум қилиниши мумкин.

Буюк Британия Роман Абрамовичга қарашли Evraz халқаро кон-металлургия корпорациясига нисбатан санкциялар жорий қилди. Ушбу корпорация Россияда поезд вагонлар учун ғилдираклар жуфтлигининг 28 фоизи, релсларнинг 97 фоизини ишлаб чиқаради.

Cosmopolitan ва Esquire журналларининг Россияда номи ўзгаради. Ушбу брендларга ҳуқуқни сақлаб турган Hearst Magazines медиагуруҳи Россиядаги ноширлик уйидан улардан фойдаланиш лицензиясини қайтариб олган. Журналлар таҳририяти сақлаб қолинади, улар Россияда бошқа ном остида чиқарилади.

Европа Иттифоқи РФ президенти Владимир Путинга «яқин инсон» ҳисобланувчи Алина Кабаевага нисбатан санкциялар жорий этиш масаласини кўриб чиқмоқда, деб ёзади Bloomberg.

Япония Россияга қарши қўшимча санкциялар жорий этади ва 140 нафар жисмоний шахсларнинг активларини музлатади. Япония санкция чекловлари қўлланадиган Россия банклари рўйхатини ҳам кенгайтиради. Бундан ташқари, РФга илғор технологияларни импорт қилиш, квант компютерлари етказишга нисбатан эмбаргони ҳам кучайтиради.

Shell нефт-газ корпорацияси Россиянинг «Сахалин-2» лойиҳасидан расман чиқди. Раҳбарият ва техник персонал Россияни тарк этди.

TeamViewer компанияси Россия ва Беларусни тарк этиши ва ўз сервисини россиялик ва беларуслик фойдаланувчилар учун ёпишини эълон қилди.

Финландиянинг Paulig қаҳваларини ишлаб чиқарувчиси Россиядаги ўз бизнесини «Milagro Beverage Company» раҳбари Викас Сояга сотди.

Франциянинг Ложувард соҳилида Михаил Фридман билан боғлиқ деб тахмин қилинаётган вилла хатланди.

Россия нефти эмбаргоси Германиянинг шарқий қисмида бензин тақчиллигига олиб келиши мумкин, деган ГФР иқтисодиёт вазири Роберт Ҳабек.

Халқаро ҳамжамиятнинг муносабати

Исроил бош вазири девонхонаси Нафтали Беннетнинг Владимир Путин билан суҳбатига доир ўз версиясини эълон қилди. Девонхона Россия президенти РФ ТИВ раҳбари Сергей Лавровнинг сўзлари учун узр сўраганини хабар қилмоқда. Лавров аввалроқ Ҳитлернинг томирларида яҳудий қони оққанини даъво қилган эди.

«Бош вазир Лавровнинг сўзлари учун президент Путиннинг узрини қабул қилди ва президентнинг яҳудий халқига ҳамда Ҳолокост хотирасига бўлган муносабатини тушунтиргани учун ташаккур билдирди», — дейилади хабарда.

«Январ ойида Россия қўшинлари Украина чегараси яқинида тўплана бошланган пайтда биз Киевга танкларга қарши ракеталар етказиб берган биринчи давлатлардан бири бўлдик. Мен билиб қўйишингизни истардим, буни Володимир Зеленский билан гаплашганимизда унинг ўзига ҳам айтганман, биз бу саъй-ҳаракатимизни Украина қанча ёрдам хоҳласа ва унга эҳтиёж сезса шу қадар кучайтиришда давом этамиз», — деган Буюк Британия бош вазири Борис Жонсон.

Беларус президенти Александр Лукашенко Associated Press агентлигига берган интервьюсида Украинадаги «операция жуда чўзилиб кетгани»ни таъкидлаган.

«Лекин руслар таъкидлашаётганидек у режа бўйича кетяптими, ёки мен ҳис қилаётганимдекми, буни аниқ айтиш учун бу муаммога чуқурлашмаганман. Яна бир бор таъкидламоқчиман, менга бу операция жуда чўзилиб кетгандек туюлмоқда», — деган Лукашенко.