Полшада минглаб фуқаролар Туск ҳукуматига қарши акцияга чиқди

Полша пойтахти Варшавада 11 январ, пайшанба куни ўн минглаб одамлар парламент биноси олдида тўпланиб, бош вазир Доналд Тускнинг сўл-либерал ҳукуматига қарши намойишга чиқди. Асосан, миллий консерватив мухолифатдаги «Қонун ва Адолат» (ҚвА) партиясининг кекса тарафдорлари Полша байроқлари ва «Бу Полша, Тусколандия эмас» ва «Маданият вазири - цензура вазири» деган шиорлар ёзилган плакатларни кўтариб олди.

Варшава шаҳар ҳокимиятига кўра, намойишда 35 минг киши қатнашган, ташкилотчилар эса бир юздан уч юз минггача намойишчи иштирок этганини маълум қилган.

ҚвА раиси Ярослав Качинский оломон билан гаплашар экан, Европа Иттифоқи «Полша ватанини йўқ қилишни» ва уни «поляклар учун турар жой ҳудудига» айлантиришни режалаштираётганини айтди. Шунингдек, у Тускнинг кабинети - «Полша ҳукумати эмас», деди ҳамда Полша бош вазирини Германия буйруғи билан ишлаётганликда айблади.

Давлат ОАВни қайта ташкил этиш

Октябрдаги сайловларда мағлуб бўлган миллий консерваторлар томонидан уюштирилган «Эркин поляклар норозилиги» деб номланган тадбир дастлаб Туск Европапараст ҳукуматининг «давлат телерадиокомпанияларини назорат остига олиш» уринишларига қарши қаратилган бўлиши режалаштирилган эди. Бир неча ҳафта олдин ҳукумат TVP телеканали, Полша радиоси ва PAP ахборот агентлигини қайта ташкил этишни бошлади.

Туск ҳукумати бу оммавий ахборот воситаларини ҚвА бошқаруви йилларида партия ташвиқотини олиб боришда айблайди. Ўшанда халқаро ташкилотлар ҳам Полшадаги воқеалар, уларнинг фикрича,  бирёқлама ёритилишини танқид қилди.

Собиқ вазир ва унинг ўринбосарининг қўлга олиниши

Аммо норозилик акцияси диққат марказида ҚвАнинг ушланган икки сиёсатчиси - собиқ ички ишлар вазири Мариуш Каминский ва унинг ўринбосари Мачей Воисик билан боғлиқ можаро бўлди. Улар 9 январ куни давлат раҳбари Анжей Дуданинг президент саройида бошпана топганидан сўнг қўлга олиниб, қамоқхонага олиб кетилган. ҚвА иккала собиқ амалдорни сиёсий маҳбус деб эълон қилди.

2023 йил декабрида Каминский ва Воисик Варшава суди томонидан апелляция муҳокамаси чоғида мансаб ваколатларини суиистеъмол қилганликда айбланиб, икки йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди ва жазони ўташни бошлаши керак эди. 2015 йилдаги биринчи суд мажлисидан сўнг президент Дуда иккала собиқ амалдорни ҳам афв этди, бироқ Полша Олий суди афвни қонуний деб тан олмади, чунки ўша пайтда апелляция жараёни ҳали якунланмаган.

11 январ куни оммавий норозилик намойиши бошланишидан бироз олдин Анжей Дуда Каминский ва Воисикни иккинчи марта афв этиш ниятида эканлигини маълум қилди. ҚвА раиси Качинский намойишчиларни Каминский ва Воисик сақланаётган ҳар икки қамоқхона яқинида қисқа митинглар ўтказишга чақирди.