Жаҳон | 22:20 / 27.05.2019
15155
4 дақиқада ўқилади

Европа умумий парламентни сайлади: Бу нега керак ва унга кимлар кирди?

Фото: GETTY IMAGES

27 май куни Европарламентда бутун қитъа бўйлаб сайловлар ўтказилди. Бу галги сайловларда ўнг марказчилар ва сўл марказчиларнинг гегемонлигига якун ясалди. Европа «классик семиз сиёсатчилар»дан воз кечди. Сайловларда яшиллар кўп овоз олишди. Европарламентда доимий ўринга эга бўлган фракциялар 43 фоиз овоз тўплашди, лекин Европарламентда назоратни йўқотишди.

Икки партиявий гегемонлик якунланди

Европарламентда ўнг марказчилар ва сўл марказчиларнинг ўрни катта эди. Бу партиялар узоқ вақт ташкилотда етакчилик қилишган. Лекин энди бундай бўлмайди. Айниқса Германияда бу ҳолат сезилди. Ангела Меркель етакчилигидаги христиан-демократлар партияси 29 фоиз овоз тўплади. Улар Европарламент тарихида бунчалик кам овоз олишмаганди.Сўл марказчилар 16 фоиз овоз билан учинчи ўринни эгаллашди.

Европа либераллар Альянси ўсишга эришди. Уларнинг шу вақтгача Европарламентда 67та мандатлари бор эди ва экспертлар бельгиялик Ги Верхофстадт етакчилигидаги либераллар мандатларини 107тагача кўтариб олишлари мумкин. Бунга Франция президенти Эммануэль Макроннинг янги партияси либераллар сафига қўшилганини келтириш мумкин.

«Яшил тўлқин»

Германиялик «яшиллар» Страсбургдаги мавқейини икки карра оширди
(фото партия раҳбарлари Анналена Баерброк ва Свен Гигольд)
Фото: AFP

Европарламентда энг катта ўсишга эришган партия яшиллар партияси бўлди. Скандинавиядан Португалиягача яшилларнинг омади келди. Бунга бутун Европа медиамаконида табиатни асраш, глобал исиш борасидаги ташвиқоти таъсир қилди. Бошқа партиялар ўзларининг дастурларини кун тартибига қўя олмаётган бир вақтда яшилларнинг таклифлари шундоғам кенг муҳокама қилинди.

Европада 30 ёшгача бўлган ҳар учинчи киши айнан яшилларга овоз берган. Ёш қатламнинг сиёсий фаоллиги яшилларнинг мавқейига ижобий таъсир қилди. Youtube'даги 90 нафар катта блогер ҳам яшиллар учун овоз беришга чақиргани аҳамиятли бўлди.

Франция етакчиси Эммануэл Макрон ва миллатчилар партияси етакчиси Марин Ле Пен ҳам ўзи чиқишларида атроф-муҳит муҳофазаси учун кўп иш қилаётганларини бот-бот такрорлашди. Скандинавияда эса яшилларнинг кўрсаткичлари ҳар хил бўлди. Финляндияда атроф-муҳитни қўриқлашни қўлловчи яшиллар иккинчи ўринни олишди, лекин улар Швецияда 8 фоиз йўқотишди.

Франция ва Италия ўнг марказчиларники

Марин Ле Пеннинг «Миллий йиғилиш» партияси Макрон партиясини ортда қолдирди
Фото: AFP

Юқорида ўнг марказчилар ва сўл марказчиларнинг гегемонлиги якунланганини айтдик, бироқ ўнг марказчилар Италия ва Францияда мавқеларини сақлаб қолишди. Маттео Сальвини Италияда, Марин Ле Пен Францияда ўнгларнинг устунлигини таъминлашди. Ле Пеннинг «Миллий кенгаш» партияси 23 фоиз овоз тўплаб етакчилик қилди.

Ле Пен ортиқ Франциянинг Европа Иттифоқидан чиқиши ҳақида ўйламаяпти, чунки у Макронга бошоғриқ бўлишга улгурган «сариқ жилетчилар» билан муносабатини яхшилай олди. Ле Пен бундай радикал таклифлар яхши оқибатга олиб келмаслигини Британия мисолида кўрди.

Ўз таркибида евроспектиклар ва миллатчиларни жамлаган Европа халқлар ва миллатлар аляньси айни дамда 90та мандатга эга ва уларнинг ҳам Европарламентдаги ўрни 70тагача камайиши кутилмоқда.

Нидерландиядаги «Озодлик» партияси инқирозга учради. Улар ўзларининг антиисломча қарашлари билан маълум. Британияда янги «Брекзит» партияси устунликка эга бўлди.

«Брекзит» тарғиботчиси Найжел Фараж Европарламентга қайтди
Фото: EPA

Испанияда миллатчилар ҳам инқирозга учрашди. Улар жами 6 фоиз овоз олишди ва бу партия тарихидаги энг ёмон кўрсаткичдир.

Азиз Қаршиев
Тайёрлаган Азиз Қаршиев
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид