«Ёқадими-ёқмайдими – чидаш керак, гўзалим» – Путин Макрон билан учрашувдаги иборасини изоҳлашга мажбур бўлди

Путин Макрон билан учрашувда Украина ҳақида гапирганди. «Агар Украина НАТОга қўшилса ва Қримни ҳарбий йўл билан қайтариб олса, Европа давлатларининг барчаси ўзи истамаган ҳолда можарога жалб этилади. Агар ядровий уруш бошланса, ғолиблар бўлмайди. Украина Минск келишувларига риоя этиши керак: ёқадими-ёқмайдими – чидаш керак, гўзалим», деганди у.

Кейинчалик Украина президенти Владимир Зеленский Путиннинг сўзларига қуйидагича муносабат билдирди: «Украина чиндан гўзал, аммо «им» қўшимчаси ортиқча».

Путин «Чидаш керак, гўзалим» ибораси кўп тилга олиниб, турлича талқин қилингани сабаб унга изоҳ беришга мажбур бўлди.

«Тўғрисини айтиш керак, бу айнан кимгадир қаратилган гап эмас. Ўз фаолиятим давомида бирор марта шахсиятга ўтиб гапирмаганман», деди Путин Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев билан учрашувдан кейин ўтказилган брифингда.

Ғарб матбуотида Путиннинг бу сўзлари шаҳвоний деб ҳам талқин қилинди. Кремлга алоқаси борлиги айтиладиган Kremlinpool_RIA твиттер аккаунти Путиннинг изоҳини шундай етказди: «Путин Ғарбни ҳиссиётга берилишга мажбур қилган сўзларини изоҳлади. Бу гаплар ҳеч кимга қарата айтилмаган».

Жумла кимники: халқ оғзаки ижодими ёки рок-гуруҳ қўшиғидан олинганми?

Путин ва Макрон 7 феврал куни 5 соат давом этган музокараларда асосан Украина мавзусини муҳокама қилишди. Уларнинг иккиси ҳам Донбассдаги вазиятни яхшилаш учун Минск келишуви талабларини бажариш кераклигини таъкидлашди. Шунда Путин Минск келишувини бажаришдан бошқа йўл йўқлигини айтиш асносида «ёқадими-ёқмайдими– чидаш керак, гўзалим» иборасини ишлатди.

Ғарб матбуоти ва Украина президенти бу гапда шаҳвонийлик борлигига ишора қилиб, муносабатлар билдирди. France Press ахборот агентлиги бу борада Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песковдан муносабат сўради. «Президент давлат ўз зиммасига олган мажбуриятларини бажариши кераклиги ҳақида гапирди», деб изоҳлади бошлиғининг сўзларини Песков.

Ундан ҳаттоки у «Красная плесен» гуруҳини билиш билмаслигини ҳам аниқлаштириб сўрашди. 90-йилларда Россия ва Украинада машҳур бўлган ушбу рок-гуруҳ асосан сўкинишлари бор қўшиқлари билан танилган, уларнинг бир қўшиғида эса «Ёқадими-ёқмайдими – чидаш керак, гўзалим» ибораси бор.

Аммо Песковнинг айтишича, Путин бу гуруҳ ҳақида билмайди ва айтган иборасини халқ оғзаки ижодидан олган. «Ишонинг, президент бундай гуруҳни билмайди, мен ҳам билмайман, лекин улар бу иборани халқ оғзаки ижодидан олгани аниқ», деган Песков.

Путиннинг айтган ибораси таҳлилига антропологлар ҳам қўшилди. Хусусан, бу соҳа билимдони бўлмиш Александра Архипованинг «Дожд» нашрига маълум қилишича, 70-йилларда оммалашган бу ибора чиндан халқ оғзаки ижодига тегишли.

Путиннинг ибораси Оқ уйда ҳам таҳлил қилинди. Журналистлар Оқ уй расмий вакили Жен Псакидан администрацияда Путиннинг ибораси қандай таҳлил қилинганини сўрашди.

«Зўравонлик ҳақидаги ҳар қандай ҳазил бу администрацияда ишлайдиган ҳеч кимга ёқмайди. Ўша ҳазилни америкалик ёки хорижлик амалдор айтганидан қатъи назар. Шу ўринда Россия президенти тилидан айтилган гаплар, айниқса ҳарбий риторикадаги гапларга бефарқ эмаслигимизни асло яширмаганмиз», деди Псаки.

Энди эса Путин ибораси ҳеч кимга қарата айтилмаганини яна бир бор таъкидламоқда: «Келишувлар давомида давлат раҳбарларидан нимадир ёққани ёки ёқмаганини эшитиб қоламиз, гап хавфсизлик ҳақида борганда, бунақа гапларга ўрин йўқ. Келишувми? Уни бажариш керак. Ўша мажбуриятлар давлатлар ўртасидаги муносабатларда муҳим аҳамият касб этади».