Жаҳон | 13:23 / 22.09.2022
31319
7 дақиқада ўқилади

Фоторепортаж: Россияда сафарбарликка қарши намойишлар қандай ўтди?

21 сентябр куни, Владимир Путиннинг сафарбарлик ҳақидаги эълонидан кейин бутун Россия бўйлаб Украинадаги урушга ва армияга мажбурий чақирувга қарши намойишлар бошланди. Регионларнинг аксарида намойишчилар қўлга олинди.

Қисман сафарбарлик эълон қилиниши ортидан Навальнийнинг сафдошлари, россиялик мухолифатчилар ва урушга қарши ҳаракат аъзолари россияликларни намойишларга чиқишга чақирди. Норозилик акциялари Россиянинг 30 дан ортиқ шаҳрида бўлиб ўтди. «ОВД-Инфо» маълумотига кўра Россиянинг 38 шаҳрида 1403 киши қўлга олинган.

Томскда плакат кўтариб намойишга чиққан одамлар тезда қўлга олинди. Фото: T.ME/VELVETSTREET

Ҳукумат нима билан таҳдид қилди?

Акция бошланишидан олдинроқ Москва прокуратураси келишилмаган оммавий намойишларда иштирок этганлик учун жавобгарлик ҳақида эслатди. Идорада бундай акцияларга чақириқлар ва уларда иштирок этиш учун 15 йилгача қамоқ жазоси қўлланиши мумкинлиги билдирилди.

Талабалардан бирининг айтишича, Москвадаги Россия давлат гуманитар университети талабаларига шу куни шаҳар марказига келмаслик тавсия қилинган ва намойишларда қатнашадиганлар «фалокатли оқибатлар»га дуч келиши ҳақида огоҳлантирилган.

Унинг сўзларига кўра, бу ҳақда талабаларга университетнинг Л.С.Висоцкий номидаги Психология институти директори иштирокидаги лекцияда эълон қилинган.

Бундан ташқари, талабаларнинг чатларида талабалар кенгаши раҳбарининг «бугун тунда уйдан чиқмай ўтириш илтимос қилинган» хабари тарқатилган. Митингга чиқмайдиган талабаларга «имтиҳонларда ёрдам кўрсатилиши» ваъда қилинган.

«ОВД-Инфо»га Нижегород қишлоқ хўжалиги академияси талабалари ҳам раҳбарият томонидан таҳдидлар бўлгани ҳақида айтиб беришган. Умумий йиғилишда уларга урушга қарши акцияларда иштирок этиш қайта тиклаш ҳуқуқисиз ўқишдан ҳайдалишга олиб келиши билан таҳдид қилинган.

ФХХнинг Тюмен бўлими эса урушга қарши чиққан талабаларга тезлик билан армияга чақирув қоғози берилишини ваъда қилган: қўлга олинганларнинг чақирув тоифаси аниқланади ва кейинги муддатли ҳарбий хизматга чақириш учун ҳисобга олинади.

Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров ҳам шу маънода гапирди. У сафарбарликка қарши митинг қиладиганларни «халқ душманлари» деб атаб, уларни «қўлга олиш» ва «махсус амалиёт ўтказилаётган жойга юбориш» кераклигини айтди.

Москва ва Петербургда нималар бўлди?

Москвада соат 19:00га белгиланган урушга қарши акциядан олдинроқ ҳуқуқ фаоли Владимир Салтевский ВГТРК биноси олдида украин байроғи ранглари акс этган плакат кўтарган ҳолда сафарбарликка қарши яккалик пикет ўтказди. Уни дарҳол қўлга олишди.

Ҳуқуқ фаоли Владимир Салтевский ВГТРК биноси олдида яккалик пикетга чиқди. Уни қўлга олишди. Фото: SOTA

Намойишнинг ўзи сўнгги вақтлардаги келишилмаган акциялардан кўп фарқ қилмади. Бир неча юз киши йиғилди, уларнинг аксарида плакатлар йўқ эди: чунки плакат қўлга олиниш хавфини оширади.

Акция учун ноодатий жой танланди: Твер ёки Пушкин майдони эмас, Эски Арбатдаги пиёдалар йўлаги. Иштирокчилар «Путиннинг ўзини окопга!» деб ҳайқиришди, полициячиларга эса «Шармандалик!» деб бақиришди.

Тез орада одамларни қўлга олиш бошланди. Бир гуруҳ намойишчилар кўча бошида қўлни қўлга бериб, саф ҳосил қилишга уринишди, бошқалар эса уларга қўшилмасдан, фақат урушга қарши ҳайқириқлар айтиш билан чекланиб, йўл бўйлаб кета бошлашди.

«Автозак Live» хабарига кўра, намойишчилардан бири қўлга олиш вақтида ҳушини йўқотган. Полициячилар уни олиб кетишган.

Воқеа жойида олинган видеороликлардан бирида одамлар полиция қўлидан ўз сафдошини қандай қутқариб олаётгани акс этган.  Бу Россия учун камёб ҳодиса бўлиб, бу мамлакатда полицияга қарши ҳар қандай ҳаракат учун осонлик билан жиноий иш очиб, қамаб юборишлари мумкин. Кўча намойишларидан кейин фаолларни полицияга тегинганлик ёки унга буюм улоқтирганлик учун бир неча йилга қамаш билан боғлиқ кўплаб ҳолатлар кузатилган.

«Мен ҳарбий операция деб аталаётган нарсага қарши бўлганим учун шу ердаман. Энг ёмони аллақачон содир бўлди, олдинроқ қўрқишни бошлашимиз керак эди», дейди намойиш иштирокчиларидан бири.

«Қўрқув йўқ. Ҳукмрон режимга қарши нафратдаман. Улар болаларимизнинг ҳаётига тажовуз қилишмоқчи. Фарзандим 18 ёшда, мен болам ўлишини эмас, яшашини хоҳлайман», деган бошқа бир россиялик.

Норозилик акцияси бир соатдан ортиқроқ давом этди: соат 9 яримларда Арбат кўчаси деярли бўшаб қолди. Соат 21:27да, «ОВД-Инфо» маълумотига кўра, Москвада «камида 394 киши қўлга олинган».

Петербургда бир неча юз киши Исаакиевская майдонида йиғилди. Бу Александр-Невский монастири томон юришнинг бошланиш нуқтаси бўлиши керак эди, аммо полиция ярим соат ичида намойишчиларни тарқатиб юборди.

Асосан аёллардан иборат гуруҳ Исаакиевский собори атрофида саф ҳосил қилишга уринди. Видеоларда полициячилар дубинкаларни ишга солиб, бу сафни бузиб ташлаганини кўриш мумкин. «ОВД-Инфо» маълумотига кўра, соат 21:27 ҳолатида Питерда «камида 376 киши қўлга олинганди».

Сўнгги вақтларда етакчисиз қолган мухолифатчиларнинг намойишлари шундай тартибсиз кечмоқда. Бу сафар ҳам одамлар полиция келиб, қўлга олишни бошлаши билан майдонни тарк эта бошлади ва бир неча гуруҳ бўлиб тарқалиб кетишди.

Қуйида бу акциялар қандай ўтгани ва кучишлатар тузилмалар қандай ҳаракатлангани акс этган суратлар.

Улан-Удэ

Норозилик акцияси иштирокчиси. Фото: «Люди Байкала»

Санкт-Петербург 

Кучишлатар тузилмалар ва намойишчилар. Фото: Ольга Мальцева / AFP / Scanpix / LETA
Александр Демьянчук / ТАСС
Ольга Мальцева / AFP / Scanpix / LETA
Полиция йиғилганларни тарқатиб юбормоқда.
Анатолий Мальцев / EPA / Scanpix / LETA

Екатеринбург

 

Полициячилар қўлга олинган шахсни олиб кетишмоқда. Фото: Донат Сорокин / ТАСС

 

Қўлга олинганлар солинган автозак олдидаги полициячилар
Донат Сорокин / ТАСС
AP / Scanpix / LETA

Новосибирск 

Қўлга олинган шахсни олиб кетаётган Миллий гвардия ходимлари
Ростислав Нетисов / AFP / Scanpix / LETA

Москва 

Қўлга олинган намойишчи.
Александр Неменов / AFP / Scanpix / LETA
Фото: Getty Images
Арбатда саф ҳосил қилган намойишчилар. Фото: Getty Images
Максим Шипенков / EPA / Scanpix / LETA
Александр Неменов / AFP / Scanpix / LETA
Александр Неменов / AFP / Scanpix / LETA
Намойишчилардан бири шеригини қўлга олишларига халал беришга уринмоқда
Александр Земляниченко / AP / Scanpix / LETA
Reuters / Scanpix / LETA
Reuters / Scanpix / LETA
Полиция қуршови. Фото: Reuters / Scanpix / LETA
Азиз Қаршиев
Муаллиф Азиз Қаршиев
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид