Россияда сафарбар қилинган ишчилар оммавий равишда вақтинчалик ходимларга алмаштириляпти

Россия меҳнат бозорида октябр ойининг дастлабки икки ҳафтасида вақтинчалик бўш иш ўринлари сони 52 фоизга ошди, деб хабар берди РБК интернет нашри 24 октябр, душанба куни HeadHunter иш қидириш портали тадқиқоти натижаларига таяниб. Эълонларнинг аксарияти курьерлар (барча вақтинчалик бўш иш ўринларининг 14 фоизи), савдо менежерлари, қадоқлаш ва ҳайдовчилар (7-8 фоиз), сотувчилар, колл-марказ операторлари, ўқитувчилар, шифокорлар ва IT-мутахассисларни қидириш билан боғлиқ. HeadHunter таҳлилчиларининг фикрича, компаниялар энди армиядан қайтгунича охирги ўринни сақлаб қолган ҳолда сафарбар қилинган ходимларни оммавий равишда алмаштиришга мажбур. Вақтинчалик бўш иш ўринлари сонининг кескин ўсиши, умуман, меҳнат бозоридаги ўзгаришларни акс эттириши ҳам мумкин, дейди экспертлар. 

Октябрь ойида иш берувчилар HeadHunter порталида олдинги даврга нисбатан 37 фоиз кўпроқ эълон жойлаштирди. Вақтинчалик бўш иш ўринлари барча таклифларнинг 8,2 фоизини ташкил қилади, уларнинг сони бир ярим баробар ошди. Сентябрь ойида уларнинг улуши 9,2 фоизга етди, аммо бўш иш ўринлари сони камроқ эди. 

Кўпинча, муддатли шартномалар учун ходимлар Москва ва Москва вилояти, Санкт-Петербург, Свердловск вилояти ва Краснодар ўлкасида қидирилмоқда. 

Гайдар номидаги Иқтисодий сиёсат институти (ИСИ) октябрь ойининг ўрталарида РБК билан корхоналар сўрови натижаларини ўртоқлашди: сафарбарлик фонида ходимларнинг етарлилигини баҳолаш 1996 йилдан бери минимал даражага тушди. Иқтисодчи Валерий Миронов сўровни шарҳлар экан, журналистларга мавжуд яширин ишсизлик туфайли саноатда ходимларнинг ҳақиқий тақчиллиги юзага келиши эҳтимолдан йироқ эмаслигини айтди. «Яширин ишсизлик ортиқча ишчи кучини ўз ичига олади, бу ишчи кучининг қарийб 10 фоизини ташкил қилади. Булар ишлаб чиқаришда банд бўлган одамлардир, лекин аслида улар ортиқча, чунки ишлаб чиқариш ҳажми қисқарган, фойдасиз ва ҳоказо. Иш берувчилар ходимларни ишдан бўшатишга интилмаяпти, шунинг учун мамлакатда расмий ишсизлик жуда паст», - дея тушунтирди Миронов. 

21 сентябр куни Россия президенти Владимир Путин «қисман» сафарбарлик эълон қилди, унинг доирасида 300 мингга яқин одам чақирилади. Аммо тез орада маълум бўлдики, сафарбарлик оммавий ва ҳуқуқий меъёрларга зид равишда амалга оширилган. Кўп эркаклар ундан қочишга ҳаракат қилиб, мамлакатни тарк этди ёки яшириниб келяпти. «Важные истории» суриштирув лойиҳасига кўра, сафарбарликнинг биринчи ойида 230 мингга яқин россиялик армияга жалб қилинган, йиғилиш пунктларида ва жанговар зонада 50 дан ортиқ киши ҳалок бўлган. Путин сафарбарликни ноябргача якунлашга ваъда берди, унинг матбуот котиби Дмитрий Песков 300 мингдан ортиқ россиялик чақирилмаслигини билдирди, аммо сафарбарлик тўғрисидаги эълон қилинган фармонда унинг кўлами белгиланмаган.