«Фоиз ставкалари ошиши мумкин, бироқ менинг сиёсатим аввалгидек бўлиб қолаверади» — Ражаб Тоййиб Эрдўған

Туркия етакчисининг бу гаплари собиқ вазирнинг яна шу лавозимга тайинланиши паст фоиз ставкалари сиёсатининг ўзгартирилиши бўйича кутилмаларнинг ошиб бораётгани туфайли янграб ўтди. Эрдўған улар «Марказий банк билан биргаликда қарорлар қабул қилаётган»ни қўшимча қилиб, ставкалар оширилиши мумкинлигига шама қилди, деб ёзади Yetkin Report.

«Президент фоиз ставкалари сиёсатини жиддий тарзда ўзгартириш ниятида, деб хато хулосага бормаслик керак. Бироқ, айни дамдаги хазиначилик ва молия вазирининг ўйларига кўра, биз албатта у Марказий банк билан бирга қадам ташлаши кераклигига рози бўлдик. Биз инфляцияни бир хонали сонларгача туширишга астойдил киришганмиз. Бизда банклар билан боғлиқ ҳеч қандай муаммо йўқ. Банк соҳаси барқарор. Бироқ ҳозир барча ишлар молиявий менежментни янада кучлироқ қилишга қаратилган», — дея журналистларнинг саволларига жавоб берган Эрдўған 13 июн куни Озарбойжондан учоқда қайтаётганида.

Эрдўған «паст фоиз ставкалари»га содиқ

Туркия жумҳурияти марказий банки (ТЖМБ) мамлакатда инфляция даражаси жадал ўсиб бораётганига қарамасдан асосий фоиз ставкасини паст даражасида ушлаб туриш сиёсатига содиқ қолмоқда. Эрдўған анчадан буён «фоиз ставкалари инфляция чақиради», деган тезисни қатъий ишонч билан ҳимоя қилиб, импорт ҳисобига ўсишни рағбатлантириш учун кичик директив ставкаларни қўллаб келади. Бунинг оқибатида турк лирасининг қурби хорижий валюталарга нисбатан тушиб бормоқда, Марказий банкнинг валюта захиралари эса тарихий минимумгача тушган.

Марказий банкнинг Эрдўған сиёсатига лояллиги унинг мустақиллиги борасидаги танқидларни келтириб чиқармоқда. Боз устига, ўтган 4 йил ичида президент Марказий банк бошқарувчиларини 5 марта алмаштирди.

Собиқ молия вазири Шимшек бундай пул-кредит сиёсатига қарши чиққани маълум, унинг Вазирлар кенгашига қайтарилиши Эрўғаннинг иқтисодиётдаги қатъий сиёсий риторикасини юмшатиши мумкинлиги борасидаги кутилмаларни келтириб чиқарди.

 «Мен бош вазир бўлиб ишлаганимда, биз инфляцияни бир хонали сонларгача туширганимиз: фоиз ставкаси 4,6, инфляция эса 6,2 фоизни ташкил этган эди. Ўшанда бу натижага биргалик эришган эдик. Ҳозир ҳам буни бирга амалга оширишимиз керак. Ўшанда биз «кичик фоиз, паст инфляция» назарияси билан ишлаганмиз.

Ҳозир ҳам мен шу тушунча билан ишламоқдаман ва шу йўл билан мақсадга эришишимизга ишонаман», — деган Эрдўған, ўзининг паст фоиз ставкалари сиёсати бўйича позицияси асло ўзгармаганини билдириб қўйиб.

У нимани назарда тутди?

Эрдўған молиявий секторда ресурслар ахтаришда давом этишларини таъкидлаган.

Туркия етакчисининг бу таъкидлари Марказий банк қўмитасининг 22 июн куни бўлиб ўтадиган пул-кредит сиёсати бўйича йиғилиши олдидан фоиз ставкасини оширишга «яшил чироқ» ёқилгани янглиғ қабул қилинди.

Бироқ, Эрдўған Марказий банк Шимшекка инфляцияни жиловлашда ёрдам бериш учун фоиз ставкасини ошириши мумкинлигини таъкидлар экан, бу унинг шахсий иқтисодий сиёсати ўзгарганини англатмаслигини ҳам билдирди.

Шу вақтнинг ўзида Шимшек Марказий банк устидан ҳукмронликка эга эканлигини таъкидлаб, Гая Эрканнинг Марказий банк бошқарувчиси этиб тайинлангани ТЖМБнинг мустақиллигини билдирмаслигини ҳам айтган

Шундай қилиб, бир пайтлар Марказий банк бошқарувчиси бўлган Шаҳоб Кавжиўғлининг Эрдўған томонидан BRSA раҳбари этиб тайинланиши ҳам ўзига хос маънога эга. Эрдўған «Шимшек хазиначилик ва Марказий банкка жавоб беради, мен эса иқтисодиётнинг жиловини ўз қўлимда ушлаб тураман», деган.