Хорватияда президентлик сайловларининг иккинчи босқичи бўлиб ўтади

Хорватия президенти Зоран Миланович рақибларидан сезиларли устунликка эга бўлишига қарамай, мамлакатдаги сайловларнинг биринчи босқичида ғалаба қозона олмади. Хорватия давлат сайлов комиссияси 30 декабр, душанбага ўтар кечаси эълон қилган натижаларга кўра, Миланович 49,09 фоиз овоз олди.

Хорватияда президентлик сайловларида ғалаба қозониш учун зарур бўлган минимал миқдор 50 фоиздан ортиқ овоздир. Мамлакатда президентлик сайловларининг иккинчи босқичи бўлиб ўтади, у 12 январга белгиланган.

Милановичнинг энг яқин рақиби Драган Приморакни сайловчиларнинг 19,35 фоизи қўллаб-қувватлади. Приморак сайловнинг иккинчи босқичида амалдаги президентнинг рақибига айланади. Хорватиядаги президентлик сайловларида бошқа номзодлар – жами саккиз киши қатнашди – 10 фоиздан кўп овоз тўплай олмаган.

Сайлов натижалари таҳлилчилар учун ажабланарли бўлмади – улар аввалроқ ҳам Милановичнинг етакчилигини, ҳам президент 29 декабр куни бўлиб ўтадиган сайловда тўлақонли ғалаба қозона олмаслигини башорат қилган эди.

Консерватив педиатрга қарши популистик риторикага эга президент

Хорватиянинг амалдаги президенти Зоран Миланович 2020 йилдан буён ўз лавозимини эгаллаб келади ва 2016 йилгача Хорватия Социал-демократик партиясини бошқарган. Сиёсатчи мамлакатдаги муросасизликнинг намоён бўлишини, хусусан, Иккинчи жаҳон уруши пайтида Хорватияга раҳбарлик қилган ва фашистлар Германиясини қўллаб-қувватлаган Усташа ҳаракатининг рамзлари ва шиорларини бир неча бор танқид қилган. Шу билан бирга, Миланович ўнг сиёсий қарашларга эга сайловчиларга мурожаат қилиб, популистик риторикага қайта-қайта қайтган, дея қайд этади dpa агентлиги.

Миланович Киевни танқид қилгани билан ҳам танилган, бу ҳам Россиянинг Украинага қарши уруши бошланишидан олдин айтилган эди. Шундай қилиб, 2022 йил январ ойида у мамлакатни «дунёдаги энг коррупциялашган» деб атади ва кейинчалик Россия ҳужумига айланган кучайган эскалацияга «Россия коридорида содир бўлаётган воқеа», деб таъриф берди. Миланович Европа Иттифоқи томонидан Киевга ҳарбий ёрдам кўрсатилиши ва Москвага қарши санкциялар жорий этилишини танқид қилди.

Драган Приморац — педиатр, суд эксперти, тиббий генетика бўйича мутахассис ва Хорватиянинг собиқ фан, таълим ва спорт вазири. У 2003-2009 йилларда вазир бўлиб ишлаган ва шу вақт мобайнида таълимнинг қулайлигини оширишга қаратилган қатор қарорлар қабул қилган, бу аҳоли томонидан ижобий қабул қилинган.

Приморац ўз сиёсий фаолиятини ҳеч қандай партияга аъзо бўлмасдан бошлади, лекин тез орада ўнг марказчи Хорватия демократик иттифоқига қўшилди. Бунга, эҳтимол, партияни илгари бош вазир Иво Санадер бошқарганлиги, Приморац унинг даврида вазир бўлганлиги таъсир қилган. 2009 йилда Приморац Санадердан кейин истеъфога чиқди — иккала сиёсатчининг қарори жамоатчилик учун кутилмаган бўлди. Бироқ орадан бир неча йил ўтиб Санадер коррупцияда айбланиб, 10 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди.

Приморац кейинроқ Хорватия демократик иттифоқини тарк этди ва сўнгги президентлик сайловларида мустақил номзод сифатида қатнашди. Бироқ Консерваторлар партияси унинг сайловолди кампаниясини қўллаб-қувватлади, бу кампания давомида Приморац билвосита Милановичнинг популизмини танқид қилди.