Ҳаитида бандитизмга қарши халқаро полиция операцияси ўтказилади

Ҳаити орол давлатидаги бандитизм даражаси БМТ Хавфсизлик кенгашида ҳаитиликларга ёрдам бериш учун кўп миллатли миссияни жойлаштириш бўйича резолюция қабул қилиш заруратига олиб келди.

Фото: Richard Pierrin/AFP

БМТ томонидан қўллаб-қувватланган халқаро полиция операцияси бандитизм томонидан қамраб олинган, инқирозга учраган орол мамлакат - Ҳаитидаги жиноятчилик билан боғлиқ вазиятни барқарорлаштиришга қаратилган. 2 октябр, душанба куни БМТ Хавфсизлик кенгаши 1000 дан ортиқ полициячини 9 ойдан кейин кўриб чиқиш ҳуқуқи билан бир йил муддатга мамлакатга жойлаштиришни маъқуллади. Резолюцияни Хавфсизлик кенгашига аъзо 13 давлат қўллаб-қувватлаган, фақат Россия ва Хитой бетараф қолган. Таъкидланишича, миссия БМТнинг бевосита операцияси эмас, балки Кения бошчилигидаги қўшинларни жойлаштиришдан иборатдир.

Ҳаити ташқи ишлар вазири Жан Виктор Женеюс резолюцияни «оғир ижтимоий-иқтисодий ва ҳуманитар вазият оқибатларидан узоқ вақт азоб чекаётган халқ учун умид нури» деб атади. АҚШнинг БМТдаги элчиси Линда Томас-Гринфилд фикрича, бу фақат биринчи қадам. Миссия харажатлари БМТ Хавфсизлик кенгашига аъзо давлатларнинг ихтиёрий бадаллари ва кўмаги ҳисобидан қопланади. Кения бандитизмга қарши кучларни бошқариш учун 1000 кишини юборишга рози бўлди. Ямайка, Баҳам ороллари ҳамдўстлиги, Антигуа ва Барбуда миссияда иштирок этишга, Қўшма Штатлар эса 100 миллион доллар молиявий ёрдам беришга ваъда берган.

Миссия мамлакатдаги вазиятни тўлиқ барқарорлаштиришни режалаштирмоқда

Резолюцияга кўра, куч Ҳаити миллий полициясига «оператив ёрдам» кўрсатади. Бундан ташқари, миссия орол давлатда 2016 йилдан бери ўтказилмаган сайловлар учун шароит яратишни кўзда тутади.

Ҳаити кўп йиллар давомида тўдалар урушидан азият чекмоқда, БМТ маълумотларига кўра, улар пойтахт Порт-о-Пренснинг катта қисмини назорат қилади ва аҳолини ҳаддан ташқари шафқатсизлик, жумладан жинсий зўравонлик билан қўрқитади. 2021 йилдан бошлаб одам ўғирлашлар сони кескин ошган. Зўравонликлар Ҳаитидаги таъминот билан боғлиқ вазиятни янада кескинлаштирмоқда. БМТ маълумотларига кўра, камбағал орол давлатнинг ўн бир миллион аҳолиси деярли ярми ўткир очликдан азият чекмоқда. Порт-о-Пренсдаги ҳукумат бир йилдан бери миссияни жойлаштиришни талаб қилмоқда.

Ҳаити кўп йиллар давомида бандитизмдан ташқари сиёсий беқарорлик ва иқтисодий турғунликка ҳисса қўшадиган ҳуманитар инқироздан азият чекмоқда. Биргина сўнгги беш йил ичида, БМТ маълумотларига кўра, ҳуманитар ёрдамга муҳтож ҳаитиликлар сони икки баравар кўпайган. 2021 йил июл ойида президент Жовенел Моизанинг ўлдирилиши хавфсизлик билан боғлиқ вазиятни кескин ёмонлаштирди.