Пуэрто-Рикода улкан радиотелескоп вайрон бўлди

Пуэрто-Рикода дунёдаги энг йирик радиотелескоплардан бири ҳисобланган “Аресибо” қабул қилувчи аппаратураси жойлашган кўп тонналик платформаси ўз оғирлигини кўтара олмай қулаши оқибатида вайрон бўлди. Бу ҳақда америкалик журналист, метеоролог Дебора Марторелл маълум қилди.

Фото: primerahora.com

У томонидан эълон қилинган суратларда телескопнинг кўзгуси устида тросларда ушлаб турилган платформа ҳам, трослар ҳам йўқлигини кўриш мумкин.

Ярим аср аввал Пуэрто-Рико тоғларидаги вулқон кратерида қурилган улкан радиотелескоп ўн йиллар давомида дунёдаги энг йирик радиоастрономик асбоб ҳисоблаб келинган.

Телескоп билан муаммолар августда бошланган. Ўшанда қабул қилувчи аппаратура жойлашган палфтормани ушлаб турувчи ёрдамчи трослардан бири узилиши оқибатида қурилманинг кўзгусида 100 метрлик дарча ҳосил бўлган. Ноябрда эса асосий трос ҳам узилган. Шундан кейин телескопда кузатувлар олиб борилиши тўхтатилган ва телескоп қулаши мумкинлиги сабабли уни демонтаж қилишга қарор қилинган. Шундан кейин баъзи ташаббусчилар машҳур телескопни сақлаб қолиш учун хайрия маблағи тўплашни таклиф қилишган.

1LzNZVS4uO-2x9TrCmMW4CRkhciiZI0z.jpg (512×288)

57 йил фаолият юритган телескоп қурилиши 1960 йилда бошланган. Ундан дастлаб Ер ионосферасини ўрганишда фойдаланиш мўлжалланган. 1963 йилда ишга туширилган телескоп ёрдамида кўплаб кашфиётлар амалга оширилган, жумладан бир қатор пулсарлар аниқланган ва Меркурий ҳақида янги маълумотлар олинган.

Телескопнинг кўзгуси диаметри 304,8 метрни ташкил қилади. У ёрдамида 1974 йилда М13 юлдузлар ғужуми томон ўзга сайёраликларга кодланган радиомурожаат йўлланган.