DNK jirafalarning bir emas, to‘rt xil turi borligini aniqladi

Afrikadagi eng qiziq hayvonning siri mavjud ekan. Genetik tahlil shuni ko‘rsatadiki, jirafalar  — bir turdagi emas, to‘rtta boshqacha turdagi hayvon ekan. Bunday xulosa tabiat muhofazasi himoyachilarining mazkur jonivorlarga yondashuvini tubdan o‘zgartirib yuborishi mumkin. Avval olimlar ularni yashash sharoiti va rangiga qarab bir necha turlarga ajratishgan edi. Biroq yaqinda ularning genii ustida o‘tkazilgan tadqiqot jirafalar aslida yovvoyi tabitda chatishtirilmaydigan alohida to‘rt zotga bo‘linishini aniqladi.   Bu haqda Current Biology jurnalida chop etilgan maqola xabar bermoqda. 

Navbatdagi genetik tadqiqot jirafalarning chindan ham kamdan-kam aloqaga chiqadigan jirafalarning diskret turi borligini, biroq ularning turi bo‘yicha farqlanishini  aniqladi, deydi, Frankfurtdagi Gyote universiteti genetiki va maqolaning bosh muallifi Aksel Yanke.

«Bu ajoyib kashfiyot», deydi u va jirafalar juda harakatchan, keng tarqalgan hayvon ekanligini, agar hayvonlarning xohishi bo‘lganida, yovvoyi tabiatda ko‘payishga ko‘plab imkoni borligini qo‘shimcha qildi. «Million dollarli savol: ularni avval nima ajratgan». Yanke taxminiga ko‘ra, daryolar va boshqa jismoniy to‘siqlar yangilari paydo bo‘lgunga qadar turlarni ajralgan holda yetarlicha uzoq ushlab turishi mumkin. 

Tadqiqotda  7ta o‘ziga xos genetik ketma-ketlikda taqsimlangan — olimlarga genetik xilma-xillikni o‘rganishga yordam berish uchun tanlangan — 190 jirafaning teri biopsisidan yadroli DNK o‘rganildi. Ular shuningdek, hayvonlarning mitoxondrial DNKsini ham tadbiq qilishdi.  
Ketma-ketlik alohida turlani qattiq chegaralab turuvchi to‘rtta turli modellarni ajratdi. Yanke aytishicha, jirafalarning to‘rt turining har biri huddi qo‘ng‘ir ayiq (Ursus arctos) oq ayiqdan (Ursus maritimus) ajralib turgandek bir-biridan farq qiladi.

Tadqiqotchilar amaldagi Giraffa camelopardalis nomini to‘rtta yangi nom bilan atashni taklif qilishdi: 

Janubiy  jirafalar (G. giraffa), ya'ni Janubiy Afrika, Namibiya va Botsvanada ko‘proq uchraydi; 
Tanzaniya, Keniya va Zambiyalik Masai (G. tippelskirchi) jirafalari; 
Keniya, Somali va janubiy Efiopiyada tarqalgan hayvonlarni to‘rsimon (G. reticulata) jirafalar; 
Qit'aning markaziy va sharqiy qismlaridagi turli guruhlarda tarqalgan Shimoliy (G. camelopardalis) jirafalar. 
Yana bir qolgan tur — bu Efiopiya va Janubiy Sudanlik nubian jirafalari (G. camelopardalis camelopardalis). Bu janubiy jirafaning alohida turi.