Hollivud aktyori Vel Kilmer vafot etdi
U «Betmen abadiy» va «Top Gun» kabi filmlardagi rollari bilan tanilgandi.

Foto: Getty Images
Amerikalik aktyor Vel Kilmer 1 aprel kuni Los-Anjyelesda vafot etdi. «Betmen abadiy», «Dorz» va «Top Gan» filmlari yulduzi 65 yoshda edi.
Aktyorning qizi Mersedes Kilmer New York Times nashriga ma’lum qilishicha, o‘lim sababi pnevmoniya bo‘lgan.
Kilmer 1959 yil 31 dekabrda Los-Anjyelesda o‘rta sinfga mansub oilada tavallud topgan. 17 yoshida u Nyu Yorkdagi nufuzli Julyard maktabiga kirib, akademiyaning o‘sha vaqtdagi eng yosh talabalaridan biriga aylanadi.
Vel Kilmer kinodagi karerasini 1984 yilda, Jim Abrahams va aka-uka Tsukerlarning «Mutlaqo maxfiy!» nomli parodiya komediyasida bosh qahramon – Sharqiy Germaniyadagi festivalda ishtirok etish uchun borgan amerikalik rok-qo‘shiqchi rolini o‘ynash orqali boshlaydi.
1988 yilda fentezi janridagi «Uillou» filmini suratga olish jarayonida Kilmer britaniyalik aktrisa Joan Uolli bilan tanishadi. Ular o‘sha yiliyoq turmush qurishgan. Juftlik 1996 yilda ajrashadi, ularning ikki farzandi bor — Mersedes Kilmer va Jon Uolles «Jyek» Kilmer.
1991 yilda Kilmer yana rok-yulduz rolini o‘ynaydi, bu safar — Oliver Stounning afsonaviy The Doors guruhi yetakchisi biografiyasi bo‘lgan «Dorz» filmida Jim Morrisonni. Kastingdan oldin Kilmer Morrisonning o‘nlab qo‘shiqlarini o‘rgangan hamda rejissyorga sahnada 1960-yillar yulduzi qo‘shiqlarini qanday ijro etgani aks etgan videoyozuvni olib kelgan. Filmning o‘zida aktyor Morrisonning qo‘shiqlarini o‘zi aytgan, The Doors guruhining sobiq musiqachilari esa har doim ham Kilmerning vokalini originalidan ajrata olishmaganini tan olishgan.
Kilmer 90-yillarning qator jangari filmlari, trillerlari va vesternlarida suratga tushgan: «Yurak gumburlashi» (Thunderheart, 1992), «Tumstoun: yovvoyi g‘arb afsonasi» (Tombstone, 1993), «Arvoh va zulmat» (The Ghost and the Darkness, 1996) hamda «Avliyo» (The Saint, 1997). «Olishuv»da (Heat,1995) u Robert de Niro va Al Pachino bilan, «Doktor Moro oroli»da (The Island of Dr. Moreau, 1996) — Marlon Brando bilan birga ishlagan.

Warner Bros. Pictures/Sunset Boulevard/Corbis via Getty Images
Biroq, Kilmer uchun eng mashhur rol Joel Shumaxerning «Betmen abadiy» filmidagi Bryus Ueyn va uning alter egosi Betmen edi. Film kassada muvaffaqiyat qozondi, ammo tanqidchilar tomonidan turlicha baholangan.
Kilmerning boshqa bir taniqli roli — leytenant Tom «Aysmen» Kazanski «Eng yaxshi mergan» (Top Gun, 1986) bo‘lgan, u Tom Kruz ijrosidagi uchuvchi «Meverik»ning raqibi rolini o‘ynagan.

«Eng yaxshi mergan»ning sikveli sifatida ishlangan «Top Gan: Meverik»da (2022) Kilmerning qahramoni — endi leytenant emas, balki admiral, bosh qahramonning raqibi emas, balki eng yaxshi do‘sti sifatida bir muddat ekranda ko‘rinish beradi.
«Aysmen» bu film syujyetida deyarli gapirmaydi va ko‘p o‘tmay saratondan vafot etadi; bu — Kilmerning o‘ziga qo‘yilgan tashxisga ishora edi. Aktyorda 2014 yilda hiqildoq saratoni aniqlangandi, ammo davolanishdan keyin u tuzala boshlagandi.
«Top Gan: Meverik» Kilmerning katta ekranlardagi oxirgi ijrosi bo‘lib qoladi.