AEXA: Liviyada 2,5 tonna uran yo‘qolgan

Liviyada ikki yarim tonna uran g‘oyib bo‘ldi – yadroviy material Liviya rasmiylariga ko‘ra, u bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda topilmadi, deb ma’lum qildi 15 mart, chorshanba kuni kechqurun shtab-kvartirasi Vena shahrida joylashgan Atom energiyasi bo‘yicha xalqaro agentlik (AEXA). 

AEXA ijrochi direktori Rafael Grossining so‘zlariga ko‘ra, «sariq kek» deb ataladigan o‘nta konteyner yo‘qolgani bir kun avval Liviyada o‘tkazilgan tekshiruv chog‘ida aniqlangan, gap aynan qayer haqida ketayotgani ochiqlanmagan. Grossi barcha a’zo mamlakatlarga voqea haqida yozma xabar yubordi. AEXA «yo‘qolgan yadroviy materialning holatini va uning hozirgi joylashuvini aniqlash» uchun qo‘shimcha tekshiruvlar o‘tkazish niyatida. 

«Sariq kek» - sariq kukun shaklidagi uran tuzlarining cho‘kmasi bo‘lib, uran qazib olish usullaridan biri natijasida olinadi. Qayta ishlangan shaklda u atom elektr stansiyalari uchun yoqilg‘iga aylanishi va agar boyitilgan bo‘lsa, yadro qurolini yaratish uchun ishlatilishi mumkin. 

Muammar Qaddofiy hukmronligi davrida Liviya birmuncha vaqt o‘zining yadro qurolini ishlab chiqish dasturiga ega edi, ammo 2003 yilda undan voz kechdi, deb eslaydi AFP agentligi. 1969 yildan beri hokimiyatda bo‘lgan Qaddofiy 2011 yilda hokimiyatdan ag‘darilgan va qochishga uringan paytda isyonchilar tomonidan o‘ldirilgan. O‘shandan beri Liviya fuqarolik urushi holatida.