HRW Ukrainada piyoda askarlarga qarshi minalardan foydalanishni qoraladi

Human Righs Watch (HRW) xalqaro inson huquqlari tashkiloti Ukrainadagi harbiy harakatlarda har ikki tomondan taqiqlangan piyoda askarlarga qarshi minalardan ommaviy foydalanishni qoraladi. HRW veb-saytida 31 yanvar, seshanba kuni e’lon qilingan hisobotga ko‘ra, keng ko‘lamli bosqin boshlangandan beri Rossiya qo‘shinlari Ukrainaning turli hududlarida bir necha bor piyoda askarlarga qarshi minalardan, jumladan jabrlanuvchining o‘zi tomonidan faollashtirilgan kichik tuzoqlardan foydalangan.

Ukrainadagi urushning bir yili davomida tashkilot allaqachon Rossiya armiyasi tomonidan piyoda askarlarga qarshi minalardan foydalangani haqida uchta hisobot e’lon qilgan. Avvalroq Human Righs Watch tashkiloti o‘z ma’lumotlariga ko‘ra, 2014 va 2015 yillarda Ukraina sharqida rossiyaparast qurolli guruhlar tomonidan piyoda askarlarga qarshi minalardan foydalanganini qayd etgan.

Bundan tashqari, HRW ma’lumotlariga ko‘ra, Ukrainadagi rossiyalik harbiy xizmatchilar mahalliy aholini o‘zboshimchalik bilan hibsga olish, so‘roq qilish va qiynoqqa solish, ayrim hollarda zo‘ravonlik bilan g‘oyib bo‘lish va qotilliklarni sodir etgan.

Shu bilan birga, huquq faollari Ukraina hukumatini Ukraina Qurolli kuchlari, xususan, Izyum shahri va uning atrofida Rossiya tomonidan Xarkiv viloyatini bosib olgan paytda piyoda askarlarga qarshi minalardan foydalangani haqidagi holatlarni tekshirishga chaqirdi. Natijada, tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, 50 ga yaqin tinch aholi, jumladan, besh nafar bola jarohatlangan. 2022 yil noyabr oyi oxirida HRW so‘roviga ko‘ra Ukraina Mudofaa vazirligi Ukraina armiyasi xalqaro majburiyatlarni bajarayotgani haqida xabar berdi. Shu bilan birga, vazirlik urush tugaguniga qadar qo‘llanilgan qurol turlari haqida xabar bermasligini aytib, izoh berishdan bosh tortdi.

Human Righs Watch ma’lumotlariga ko‘ra, Ukraina qo‘shinlari piyoda askarlarga qarshi minalar - PFM, shuningdek, «kapalak minalari» yoki «barglar» sifatida ham tanilgan minalardan foydalanadi. Rossiya harbiylari PFMni Izyumda yoki boshqa joyda qo‘llaganligi haqidagi dalillarni huquq himoyachilari topa olmadilar. Biroq, ular Rossiya armiyasi sakkiz turdagi piyodalarga qarshi minalarni qo‘llagan bir qator holatlarni aniqladilar - MOB, MON-50, MON-100, OZM-72, PMN-4, POM-2, POM-2R va POM- 3.

1997 yilda kuchga kirgan Piyoda askarlarga qarshi minalarni taqiqlash konvensiyasi (PMTK) ushbu qurollardan har qanday holatda foydalanishni taqiqlaydi. Ukraina uni 1999 yilda imzolagan. Rossiya konvensiyaga qo‘shilmagan.