Jamiyat | 17:38 / 14.08.2017
48808
5 daqiqa o‘qiladi

Eng g‘aroyib akulalar (fotojamlanma)

Dunyo insonlarga kundan kunga yangi va g‘aroyib tuhfalarini taqdim etib kelmoqda: o‘zimizning sayyoramizni yaxshi o‘rganmay turib, kosmosga parvoz qilmoqchimiz. Bu yerda esa hali tadqiq  qilinmagan okeanlarimiz bor. Masalan, o‘tgan oyda olimlar avval fanga ma'lum bo‘lmagan akula turini aniqlashdi, uni g‘ayritabiiyligidan akula-nindzya deb nomlashdi. Don't Panic eng noyob va g‘aroyib akulalar haqidagi maqolasini taqdim etdi

Megalodon

Bu akula 2,6 million yil avval mavjud bo‘lgan - shunday bo‘lsa-da, uni eng g‘aroyib akulalar safiga qo‘shmaslik mumkin emas. Megalodon uzunasiga 30 metrga yetgan: ushbu suratda (olimlar uni qoldiqlar asosida ishlashgan) qo‘rqinchli maxluq biryo‘la ikki kitga hujum qilmoqda. Megalodonning jag‘lari orasiga bir necha kishi bemalol sig‘ishi mumkin bo‘lgan. 

Farishta-akula

Farishta-akulani aniqlash oson emas, zero u deyarli butun umri davomida dengiz tubida yashirinib yashaydi. Akulaning bu turi inson uchun xavfli emas, biroq shunday bo‘lsa-da, akula qo‘qqisdan hujum qilgan dayverga tashlanishi hech gap emas. 

Katta og‘iz-akula

Butun sayyora bo‘ylab bor-yo‘g‘i ellikka yaqin shunday noyob akula saqlanib qolgan. Surat Filippinda olingan: o‘ljani baliqchilarning o‘zlari okeanologlarga olib kelishgan. Katta og‘iz akula faqatgina plankton bilan oziqlanadi va soatiga 2 kilometr tezlikda harakatlanadi - ularning kam qolgani bejiz emas. 

Qirraburun akula

Akulaga bunday nom berilishi uning jabralari tuzilishi bilan bog‘liq. Yaxshiki, bu maxluqni faqat juda chuqur joylardagina uchratish mumkin, aks holda u har qanday g‘avvos uchun ham dahshatli tushdek ko‘rinardi. Tadqiqotchilar bu akulaning og‘zida 300dan ortiq yangilanuvchi tishlarni aniqlashdi: tasavvur qilib ko‘ring-a, suzish havzalarining sayoz joylarida mana shunday ikki metrli maxluq suzib yursa...

Goblin-akula

Ro‘yxatdagi eng xunuk akula. Uzunligi 3 metr, o‘tkir va qarmoq ilgaklari kabi qayrilgan tishlar - qiziq, bu mavjudot nima uchun yaratilgan ekan?

Gilam-akula

Gilam-akula o‘z nomini Yangi Zelandiya aborigenlaridan olgan: Wobbegong - "sersoqol" ma'nosini anglatadi. Bu tinch, lekin yoqimsiz mavjudot okean tubida yashaydi, mayda baliqlar va cho‘kindilar bilan oziqlanadi. Avstraliyaliklar, o‘z navbatida, gilam-akulani gazli ichimliklar bilan tanovul qilishni xush ko‘rishadi. 

Nayza tishli akula

Aslida bu bor-yo‘g‘i oddiy kulrang akulaning bir turi. Bir jihati diqqatga sazovor: nayza tishli akula ham tuzli, ham chuchuk suvda ov qiladi. Yaxshiki, havodan nafas olishni bilmaydi...

Shoxli akula

Akulani uy hayvoniga aylantirish istagida bo‘lganlar uchun yagona imkoniyat - shoxli akula. Shoxli akula okeanning tub-tubida yaltoqlanib, shoshmasdan qisqichbaqasimonlarni yeb hayot kechiradi. Akula kun davomida uxlaydi, faqatgina tun yarmida "ov"ga chiqadi. Hech qachon 12 kilometrdan uzoqqa suzmaydi: haqiqiy uy hayvoni!

Ulkan nahang-akula

12 metr uzunlik ulkan nahang-akulaga butun Jahon okeanidagi eng xavfli yirtqich nomini berishi mumkin edi, biroq uning shoxlari yo‘q. Ulkan akula o‘zining bahaybat tanasini kit singari, suvdan ajratilgan planktonlardan iborat parhez bilan qo‘llab-quvvatlaydi. 

Nindzya-akula

Bunday g‘aroyib akula turining mavjudligi haqida faqat 2015 yilga kelib ma'lum bo‘lgan. Nindzya-akula yorqin ranglarda tovlana oladi, to‘q rangli terisi suv ostida ko‘rinmaydi ham. Bu xususiyatlar suv osti "jallod"iga o‘ljani mo‘ljalga olib, yirik yirtqichlardan bekinish imkonini beradi. 

Лола Раҳманбаева
Tayyorlagan Лола Раҳманбаева

Mavzuga oid